17 Apr 2018

Το εργασιακό burnout το έχεις ακουστά;

Μήπως το έπαθες κιόλας;

Μία ξενόφερτη ορολογία που έχει να κάνει με το σύγχρονο σύνδρομο του χρόνιου εργασιακού στρες και της εξάντλησης.

Πρόκειται για να συνηθισμένο φαινόμενο και μάλιστα στη Βρετανία μισό περίπου εκατομμύριο άνθρωποι υποφέρουν από αυτό. Εργαζόμενοι που ουσιαστικά καταρρέουν ψυχολογικά μετά από μία κατάσταση εξάντλησης.

Μπορεί οι συνθήκες εργασίας να έχουν βελτιωθεί σε σχέση με αυτές που επικρατούσαν αρκετά χρόνια πριν, τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες, ωστόσο η εργασία συνεχίζει να επιδρά αρνητικά στην ψυχική και σωματική μας υγεία.

Οι υψηλές απαιτήσεις, οι συνεχείς αναθέσεις ευθυνών, ο ανταγωνισμός, ο φόρτος εργασίας, τα εξαντλητικά ωράρια, η αυταρχική σε κάποιες περιπτώσεις διοίκηση, οι χαμηλές απολαβές μπορεί να οδηγήσουν στο σύνδρομο burnout.

Με τον όρο burnout εννοούμε μια εμπειρία μακροχρόνιας σωματικής, συναισθηματικής και πνευματικής εξάντλησης η οποία προκαλείται από υπερβολικό και χρόνιο στρες. Εάν το στρες συνδέεται με την εργασία σας, η εξουθένωση που μπορεί να αισθάνεστε ίσως συνδυάζεται και με αμφιβολίες σχετικά με τις ικανότητα σας ή σχετικά με την αξία της εργασίας σας.

Το burnout σταδιακά επιδρά στην παραγωγικότητα και σας στερεί όποια ενεργητικότητα και καλή διάθεση προϋπήρχε, γεννώντας την αίσθηση «ότι δεν έχετε πλέον κάτι άλλο να προσφέρετε».

Η κλινική ψυχολόγος Ρέιτσελ Άντριου διαπιστώνει ότι τα συμπτώματα που σχετίζονται με το burnout αυξάνονται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. «Τα περiσσότερα περιστατικά τα βλέπω τα τελευταία 15 χρόνια και έχει παρατηρήσει ότι η πλειοψηφία των ασθενών είναι άνδρες», τόνισε στον Guardian.

Οι περισσότεροι εμφανίζουν σημάδια άγχους, μειωμένης διάθεσης και ένα αίσθημα αποσύνδεσης από την καθημερινή ζωή.

Σωματικά συμπτώματα: Εξάντληση, πονοκέφαλος, πεπτικές διαταραχές, δυσκολίες ύπνου (υπνηλία, αϋπνία), υπερένταση, γρήγορη αναπνοή, μυοσκελετικοί πόνοι, απώλεια της λίμπιντο, διαταραχές της όρεξης (ανορεξία ή αυξημένη όρεξη).

Ψυχολογικά συμπτώματα: Εκνευρισμός, ανορεξία, αίσθημα ανησυχίας, ευσυγκινησία, ενοχές, αδράνεια, θλίψη, ευερεθιστότητα, στρες, αρνητική διάθεση, χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Συμπεριφορά: Αδυναμία συγκέντρωσης, κυκλοθυμία, αδυναμία ολοκλήρωσης μιας δουλειάς Το burnout χαρακτηρίζεται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ως μια «κατάσταση ζωτικής εξάντλησης» και παρόλο που διαταράσσει την ψυχική μας υγεία, δεν θεωρείται ψυχική ασθένεια, αλλά μορφή χρόνιου εργασιακού στρες.

Στις πιο ακραίες περιπτώσεις, υπάρχουν άνθρωποι που καταλήγουν στο νοσοκομείο από την σωματική και ψυχολογική κούραση, αλλά οι περισσότεροι εμφανίζουν σημάδια άγχους, μειωμένης διάθεσης και ένα αίσθημα αποσύνδεσης από την καθημερινή ζωή. Το καθημερινό άγχος και στρες υπονομεύουν βαθμιαία την ψυχική και σωματική υγεία του ατόμου.

Η κατάσταση περιγράφεται ως «όχι ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μια συνεχόμενη κατάσταση κατά την οποία το καθημερινό άγχος και στρες υπονομεύουν βαθμιαία την ψυχική και σωματική υγεία του ατόμου». Αυτό ακριβώς το καθιστά τόσο ύπουλο, καθώς οι ασθενείς δεν αντιλαμβάνονται εύκολα τα συμπτώματα και τις επιπτώσεις που έχει στη ζωές τους.

Οι εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ότι πρέπει να σκεφτούμε το burnout σαν συμπτώματα μιας προβληματικής οργάνωσης και όχι σαν ασθένεια.

Πέρα από τον εργασιακό χώρο, ζούμε σε μια εποχή που η ίδια η κοινωνία φαίνεται να πυροδοτεί το πρόβλημα. Άγχος, αβεβαιότητα, αυξανόμενη φτώχεια και οικονομικά προβλήματα φέρνουν τον κόσμο στα άκρα.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που θα μπορούσαν να προστατεύουν ένα χώρο εργασίας, σύμφωνα με τους ειδικούς. Μια εταιρία πρέπει να ξέρει τους στόχους της, να σέβεται τους εργαζομένους της και να μοιράζει σωστά τις δουλειές. Χωρίς αυτά οι εργαζόμενοι της είναι πιο ευάλωτοι. Η απόδοση πρέπει να παίζει πρωταρχικό ρόλο, αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορούν να κάνουν οι διαχειριστές για να υποστηρίξουν το προσωπικό τους, όπως η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να μιλήσουν για το συμβαίνει στον οργανισμό. Η απόδοση πρέπει να παίζει πρωταρχικό ρόλο, αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορούν να κάνουν οι διαχειριστές για να υποστηρίξουν το προσωπικό τους

Για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το burnout πρέπει να μάθουμε να δεχόμαστε και την αποτυχία. Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι πολύ σημαντικό ο οργανισμός να ξεκουραστεί. Αφού το σώμα και το μυαλό προειδοποιούν ότι πρέπει να σταματήσουμε, οφείλουμε να τα ακούσουμε. Αν επιστρέψουμε στη δουλειά χωρίς την απαραίτητη ξεκούραση είναι πολύ πιθανό να εμφανίσουμε τα ίδια συμπτώματα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Και δεν είναι εύκολη η μετάβαση, καθώς θέλει συνεχή προσπάθεια και υπομονή. Για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε το burnout πρέπει να μάθουμε να δεχόμαστε και την αποτυχία ή έστω το γεγονός ότι δεν μπορούμε να είμαστε σε όλα τέλειοι ή όσο τέλειοι νομίζαμε, να μάθουμε να ζητάμε βοήθεια και να μοιραζόμαστε την εργασία και τις υποχρεώσεις και να οργανώνουμε καλύτερα το χρόνο εργασίας (ώστε να μένει και χρόνος για εμάς). Παράλληλα, είναι σημαντικό να αρχίσουμε να λέμε «όχι» και να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας στους σωστούς αποδέκτες και να δίνουμε προτεραιότητα στον εαυτό μας και στις ανάγκες του.

Δες κι αυτά

Κόσμος