News

«Τότε οι Εβραίοι, τώρα οι μουσουλμάνοι»

Την Παρασκευή παρακολούθησα μια ομιλία με μια γυναίκα που επέζησε από το Ολοκαύτωμα

19 June 2017

Η Eva Schloss είναι ένα ζωντανό κομμάτι της Ιστορίας

Γράφει η Ρωξάνη Παστού Χατζηγεωργίου

{Η Ρωξάνη ζει μόνιμα στο Άμστερνταμ και την περασμένη Παρασκευή βρέθηκε σε μια εκδήλωση, όπου γνώρισε από κοντά την Eva Schloss. Δεν μπορεί να τη βγάλει από το μυαλό της. Δεν την αδικούμε}

Γεννηθείσα στις 11/5/1929, η Eva Geiringer Schloss είναι επιζώσα του Ολοκαυτώματος, καθώς και συγγραφέας και θετή κόρη του Otto Frank, πατέρα της Anne Frank. Μετά την προσάρτηση της Αυστρίας από την Γερμανία το 1938, η οικογένειά της προσπάθησε να βρει καταφύγιο πρώτα στο Βέλγιο και ακολούθως στην Ολλανδία. Τον Μάιο του 1944, την ημέρα των 15ων γενεθλίων της Eva, η οικογένειά της, προδομένη από μια Ολλανδή νοσοκόμα, συνελήφθη από τους Ναζί και μεταφέρθηκε στο Άουσβιτς. Ο πατέρας και ο αδερφός της μεταφέρθηκαν στο Μαουτχάουζεν, όπου και πέθαναν λίγο πριν την απελευθέρωση. Η Eva και η μητέρα της σώθηκαν από τους Ρώσους στρατιώτες που μπήκαν στο Άουσβιτς το 1945.

Μετά την απελευθέρωσή της, επέστρεψε με τη μητέρα της στο Άμστερνταμ, πήγε σχολείο και ακολούθως πανεπιστήμιο στο Άμστερνταμ και με την προτροπή της μητέρας της πήγε στο Λονδίνο για ένα χρόνο, όπου γνώρισε τον σύζυγό της, Zvi Schloss, παντρεύτηκε και έμεινε εκεί. Ενόσω η Eva ήταν στο Λονδίνο, η μητέρα της ήρθε πιο κοντά με τον Otto Frank, τον οποίο και παντρεύτηκε, κάνοντας έτσι την Eva την μετά θάνατον θετή αδερφή της Anne Frank.

Για 40 χρόνια μετά την απελευθέρωσή της από το στρατόπεδο συγκέντρωσης, η Eva δεν δεχόταν να μιλήσει για το τι πέρασε. Βλέποντας, όμως, πως ο κόσμος ξεχνάει πολύ εύκολα και την ιστορία να επαναλαμβάνεται, η Eva συνειδητοποίησε πως έχει ευθύνη να μιλήσει, να δράσει, να επηρεάσει με όποιον τρόπο μπορεί, να υπενθυμίσει τι γίνεται όταν ξεχνάμε να είμαστε άνθρωποι. Με την βοήθεια της σκηνοθέτιδας Martha Van Der Bly, η Eva φτιάχνει ένα ντοκιμαντέρ, με τίτλο Eva’s Mission.

Eva's Mission | CineCrowd teaser from CineCrowd on Vimeo.

Η ταινία έχει στόχο να κάνει τη φωνή και τα μηνύματα της Eva να ακουστούν παγκόσμια. Τη φωνή κάποιας που έζησε ως μικρό κορίτσι τις συνέπειες του μίσους, που ένιωσε πόσο διαβολική μπορεί να γίνει η ανθρωπότητα.

Ιδού τι μας είπε:

Μιλώντας για την παιδική της ηλικία
«Το ότι είχα χαρούμενη παιδική ηλικία είναι αυτό που με κράτησε στις δύσκολες στιγμές μετά. Οι χαρούμενες αναμνήσεις μου έδωσαν τη θέληση να ζήσω, να κάνω κι εγώ τη δική μου οικογένεια. Η γέννηση της κόρης μου ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου, όχι απλά επειδή έκανα παιδί, αλλά επειδή ένιωσα ότι ήταν μια νίκη ενάντια στο κακό που είχα περάσει. Βρέθηκα περιτριγυρισμένη από τον θάνατο, αλλά κατάφερα να δημιουργήσω ζωή».

Όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αυστρία
«Η καλύτερη μου φίλη από όταν ήμουν 9 χρονών ήταν ένα καθολικό κορίτσι. Τη μέρα που μπήκε ο Χίτλερ στην Αυστρία, πήγα για να παίξουμε στο σπίτι της και η μαμά της με έδιωξε και μου είπε ότι δεν είναι πια φίλη μου η κόρη της. Την ίδια μέρα, εκείνοι που ήταν μέχρι την προηγούμενη μέρα οι φίλοι του αδερφού μου τον έδειραν στο σχολείο και οι δάσκαλοι απλά παρακολουθούσαν χωρίς να κάνουν τίποτα».

Ο κόσμος που μας βοήθησε
Όπως τώρα ο κόσμος λέει ότι δεν θέλει μουσουλμάνους πρόσφυγες, έτσι και τότε οι άλλες χώρες δεν ήθελαν τους Εβραίους πρόσφυγες. Το ότι υπάρχει κόσμος που είναι κατά των προσφύγων το βρίσκω ανησυχητικό. Πρέπει να καταλάβουμε ότι κανείς δεν θέλει να γίνει πρόσφυγας. Κανείς δεν θέλει να αφήσει την χώρα του. Εμάς, όταν κρυβόμασταν, υπήρξαν πολλοί άνθρωποι που μας βοήθησαν. Και δεν μιλώ για άλλους Εβραίους, γενικά υπήρχε κόσμος που ήθελε να μας βοηθήσει, να μας προστατεύσει. Δεν χρειάζεται να είσαι Εβραίος για να θέλεις να βοηθήσεις, ούτε μουσουλμάνος, ούτε πρόσφυγας. Άνθρωπος πρέπει να είσαι».

Μην θεωρείτε τον εαυτό σας πολιτισμένο και τους άλλους απολίτιστους

Για τον πατέρα και τον αδελφό της
«Ο πατέρας μου ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος και εξαιρετικός πατέρας. Ο αδερφός μου ήταν ένας ταλαντούχος καλλιτέχνης, ένας άνθρωπος γεμάτος ζωή και αγάπη. Όταν μας συνέλαβαν, καθώς μας μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, αν και δεν ξέραμε πού μας πάνε, ο πατέρας μου μας απολογήθηκε που δεν μπορούσε πια να μας προστατεύσει και που δεν κατάφερε να μας σώσει. Ο αδερφός μου είχε αφήσει τους πίνακές του στο σπίτι που κρυβόμασταν στο Άμστερνταμ με μια σημείωση ότι θα επιστρέψει να τους πάρει. Λίγο πριν μας χωρίσουν, εμένα και τη μητέρα μου από τον πατέρα και τον αδερφό μου, ο Heinz μου είπε για τους πίνακες που έκρυψε στη σοφίτα του σπιτιού που μέναμε. Μετά την απελευθέρωσή μου, πήγα στο σπίτι και βρήκα τα έργα του αγαπημένου μου Heinz, τα οποία δώρισα στο Verzetsmuseum του Άμστερνταμ (Μουσείο Αντίστασης).

Μετά την απελευθέρωση από το Άουσβιτς
«Το ότι επιβιώσαμε ήταν ένα θαύμα. Αν δεν μας απελευθέρωναν τον Γεννάρη, εγώ θα πέθαινα σίγουρα. Είχα γάγγραινα στα πόδια, φρικτές μολύνσεις, ήμουν υποσιτισμένη. Οι Ρώσοι μας κράτησαν ζωντανούς και ασφαλείς για 4 μήνες που ήμασταν μαζί τους. Είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ, η πρώτη φορά που ξάπλωσα ξανά πάνω σε σεντόνι, η πρώτη φορά που έφαγα με μαχαιροπίρουνα, η πρώτη φορά που έφαγα κάτι που δεν ήταν μπαγιάτικο. Μέχρι σήμερα, δεν μπορώ να δω να πετάνε φαγητό. Ακόμη και λίγο μουχλιασμένο ψωμί, είναι κάτι που δεν αντέχω να δω. Είναι ένα σύνδρομο που μου έχει μείνει».

Η κατάθλιψη μετά την απελευθέρωση
«Όταν γυρίσαμε στο Άμστερνταμ με την μητέρα μου, πήραμε γράμμα από τον Ερυθρό Σταυρό που έλεγε ότι ο πατέρας και ο αδερφός μου είχαν πεθάνει. Εγώ μέχρι τότε περίμενα και πίστευα ότι η ζωή μου θα γίνει όπως πριν, θα πάμε πίσω στην κανονική μας ζωή και θα συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε. Η είδηση του θανάτου του αγαπημένου μου πατέρα και του αδερφού μου που λάτρευα όσο κανέναν άλλο με βύθισε στην κατάθλιψη. Βρήκα ένα σημείωμά μου πρόσφατα από εκείνη την περίοδο. Στο σημείωμα γράφω ότι η ζωή μου δεν έχει κανένα νόημα, ότι μου λείπουν ο πατέρας και ο αδερφός μου πολύ, ότι ο πόνος είναι αβάσταχτος και ότι θέλω να δώσω τέλος στη ζωή μου. Ήθελα να αυτοκτονήσω παρόλο που σώθηκα από το Άουσβιτς. Μπορείτε να καταλάβετε τι σημαίνει αυτό;
Κούραζα τον εαυτό μου, στα όρια της εξάντλησης, για να μην μου μένει χρόνος και ενέργεια για να σκέφτομαι. Από το πρωί μέχρι το βράδυ πήγαινα στο πανεπιστήμιο και έκανα δύο δουλειές».

Πριν τον πόλεμο

Η βοήθεια του Otto Frank
«Σε αυτή την σκοτεινή περίοδο, με βοήθησε πολύ ο Otto Frank. Ο Otto Frank, που είχε χάσει όλη του την οικογένεια, δεν είχε καθόλου μίσος μέσα του. Δεν μπορούσα να το καταλάβω. «Eva, είσαι νέα, έχεις όλη σου τη ζωή μπροστά σου και είναι δική σου επιλογή τώρα το να ζήσεις ευτυχισμένη. Μην αφήσεις το μίσος να σε απορροφήσει. Υπάρχουν καλοί άνθρωποι γύρω μας», μου είπε μια μέρα και ακόμη το θυμάμαι».

Το μήνυμα της Eva
«Όταν έχεις ειρήνη με τον εαυτό σου, έχεις ειρήνη και με τους γύρω σου. Κοιτάξτε πόσο θυμό, πόση οργή εκδηλώνουν οι ρατσιστές, οι ισλαμοφοβικοί, οι αντισημιτιστές. Σας παρακαλώ να αντιληφθείτε πρώτα προσωπικά και μετά σε συλλογικό επίπεδο το μήνυμα της ειρήνης και της αρμονίας. Μην θεωρείτε τον εαυτό σας πολιτισμένο και τους άλλους απολίτιστους. Μην θεωρείτε τους πρόσφυγες ως κάτι διαφορετικό. Όλοι είμαστε άνθρωποι. Εμείς μετά τον πόλεμο δεν είχαμε εθνικότητα, ήμασταν stateless. Δεν ανήκαμε πουθενά, ήταν σαν να μην υπήρχαμε. Δέστε τον κόσμο που υποφέρει, αναγνωρίστε πόσο προνομιούχοι είστε και δείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε. Το να είσαι φτωχός, πρόσφυγας, κατατρεγμένος δεν πρέπει να είναι θανατική ποινή. Δεν μπορούμε να λέμε ότι ζούμε στις πολιτισμένες χώρες όταν καταδικάζουμε σε θάνατο όσους μας έχουν ανάγκη».

«πεθαίνουν άνθρωποι που προσπαθούν να ζήσουν κι εμείς τους κλείνουμε την πόρτα»

Μετά την ομιλία της, η Eva Schloss απάντησε σε 4 ερωτήσεις από τη συντονίστρια της εκδήλωσης, Mirthe Frese.

Τι σε έκανε αισιόδοξη μετά από αυτόν τον εφιάλτη;
Το ότι γνώρισα καλούς ανθρώπους και η ομορφιά του κόσμου γύρω μου. Τα ηλιοβασιλέματα, τα λουλούδια, τα δέντρα, τα ζώα. Έχουμε έναν υπέροχο πλανήτη.

Η φράση refugee crisis ερμηνεύεται με πολλούς τρόπους, ανάλογα από την παράταξη στην οποία ανήκει κάποιος. Τι είναι για σένα το “refugee crisis”;
Είναι πολύ απλό. Το ότι πεθαίνουν άνθρωποι που προσπαθούν να ζήσουν κι εμείς τους κλείνουμε την πόρτα.

Τι έχεις να πεις σε αυτούς που λένε ότι δεν μπορείς να συγκρίνεις τα γεγονότα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου με το τώρα;
Τους λέω ότι δεν μπορείς να μάθεις για τον 2ο Παγκόσμιο αν δεν μάθεις για τον 1ο. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Χώρες όπως ο Καναδάς θα μπορούσαν τον καιρό του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου να πάρουν εύκολα 6 εκατομμύρια πρόσφυγες και να μην είχαμε το Ολοκαύτωμα. Οι Εβραίοι και οι Ρομά τότε ήταν μετά οι Σομαλοί και οι Γιουγκοσλάβοι και είναι τώρα οι Σύριοι και οι Εριτρέοι. Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Την έζησα. Το ξέρω.

Τι θέλεις να πετύχεις με το έργο σου;
Ελπίζω ότι οι ομιλίες μου και η ταινία που φτιάχνουμε να ρίχνουν σπόρους τώρα και ότι όταν θα φύγω θα μείνει κάτι, θα ανθίσει κάτι. Ξέρετε, η εμπειρία μου με έκανε να έχω πολλά ερωτήματα για την ανθρώπινη ψυχή, αν είμαστε καλοί ή κακοί. Έχουμε την επιλογή. Διαλέγουμε αν θέλουμε να είμαστε καλοί ή κακοί. Γι’ αυτό διαλέξτε το καλό. Ελπίζω η ιστορία μας να βοηθήσει όσους με ακούνε να διαλέξουν το καλό.

O one in a million Ahmad Joudeh
Η εκδήλωση έκλεισε με το performance One in a million από τον Ahmad Joudeh. O Ahmad Joudeh είναι χορευτής, πρόσφυγας από τη Συρία, ο οποίος μεγάλωσε στον προσφυγικό οικισμό Yarmouk στη Δαμασκό. Ο πατέρας του είναι Παλαιστίνιος και η μητέρα του Σύρια. Το καλοκαίρι του 2016, ο Ολλανδός δημοσιογράφος Roozbeh Kaboly έφτιαξε ένα 15λεπτο αφιέρωμα για τον Ahmad, με τίτλο Dance or Die. Το Dance or Die άλλαξε τη ζωή του Ahmad, αφού ο διευθυντής του Dutch National Ballet αποφάσισε να κάνει ό,τι μπορεί για να τον φέρει στην Ολλανδία. Για να γίνει αυτό, άρχισε μια καμπάνια με τίτλο Dance for Peace, για να μαζευτούν τα χρήματα για να μπορέσει ο Ahmad να μετακομίσει και να σπουδάσει στην Ολλανδία. Η καμπάνια στέφθηκε με επιτυχία και ο Ahmad σπουδάζει στο National Ballet Academy του Άμστερνταμ.

Δες το performance του στην εκδήλωση:

Σχόλια

Κι’ άλλα News

«Είναι δυνατόν η Ηριάννα να είναι στη φυλακή;»

Η υπόθεση που αμφισβητεί την ελληνική δικαιοσύνη ίσως όσο καμιά άλλη

πρίν από 2 ημέρες

Μάλλον αποκαλύφθηκε κατά λάθος ο Banksy!

Φαίνεται πως είναι όντως ο Robert Del Naja των Massive Attack

πρίν από 2 ημέρες

Αγαπούμε που γινόμαστε tech hub

Ανοίγουν αρκετές θέσεις εργασίας

πρίν από 2 ημέρες