Το «Of Monumental» αποτελεί μια εν εξελίξει διακοινοτική καλλιτεχνική και ερευνητική πρωτοβουλία που επιχειρεί να δημιουργήσει έναν κοινό τόπο διαλόγου γύρω από τη συλλογική βιογραφία των μνημείων στο νησί. Η προσέγγιση μετατοπίζεται από την παραδοσιακή, στατική ανάγνωση των μνημείων προς μια πιο ζωντανή, συμμετοχική και κοινωνικά ενσωματωμένη κατανόησή τους, ως σημεία όπου η μνήμη και η ταυτότητα αναδιατυπώνονται συνεχώς.

Η πρωτοβουλία είναι σύλληψη του PASHIAS, και υλοποιείται από τον διακοινοτικό πολιτιστικό οργανισμό Visual Voices, σε συνεργασία με τους:
Δρ. Δημήτρη Βενιζέλο (αρχιτέκτονα – ακαδημαϊκό), Selin Genç (ερευνήτρια), Rahme Veziroğlu (οπτικοακουστική καλλιτέχνιδα) και Μελίνα Φιλίππου (επιμελήτρια).
Η δράση χρηματοδοτείται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού στο πλαίσιο του προγράμματος Πολιτισμός ΙΙ 2025.

Τι παρουσιάζει η έκθεση

Η πρώτη δημόσια παρουσίαση λαμβάνει τη μορφή συλλογικής εγκατάστασης που εστιάζει σε έντεκα μνημεία από ολόκληρη την Κύπρο:

• «Γέννηση» – Μαρία Κυπριανού (Λεμεσός)

• «Ξαπλωμένος» – Naz Atun (Λευκωσία)

• «Γιαφίτικο Πορτοκάλι» – Sevcan Çerkez (Λεύκα)

• «Κλεψύδρα» – Θεόδουλος Γρηγορίου (Λάρνακα)

• «Μνημείο Απεργίας Μεταλλωρύχων» (Λεύκα)

• «Μνημείο Ελευθερίας» – Ιωάννης Νοταράς (Λευκωσία)

• «Άγαλμα της Δημοκρατίας» – Zehra Şonya (Λευκωσία)

• «Ο Ποιητής» – Κώστας Βαρώτσος (Λευκωσία)

• «Ίπποι» – Εργαστήριο Γλυπτικής Near East University (Λευκωσία)

• «Μεγάλη Πατάτα» (Ξυλοφάγου)

• «Ουράνιο Τόξο» – Νίκος Κουρούσης (Λευκωσία – πλέον αποκαθηλωμένο)

Η επιλογή αναδεικνύει τον πλουραλισμό της δημόσιας τέχνης στην Κύπρο – από σύμβολα ιστορικής μνήμης και τοπικής περηφάνιας μέχρι εννοιολογικά έργα και σύγχρονες αισθητικές παρεμβάσεις.

Στην καρδιά της έκθεσης βρίσκονται οι επιτελεστικές παρεμβάσεις του PASHIAS, παρουσιασμένες ως κινούμενη εικόνα: δράσεις που φέρνουν το σώμα σε άμεσο διάλογο με κάθε μνημείο, διερευνώντας τις υλικές, ευάλωτες, ρευστές και συχνά ανατρεπτικές αναγνώσεις του.

Οι δράσεις αυτές συνοδεύονται από καταστασιακές διερευνήσεις της Rahme Veziroğlu και από αποσπάσματα αρχειακής έρευνας και συνεντεύξεων με δημιουργούς και εμπλεκόμενους φορείς, όπως:
Δρ. Νάντια Αναξαγόρα, Naz Atun, Δρ. Κώστας Βαρώτσος, Sevcan Çerkez, Dr. Ali Efdal Özçul, Θεόδουλος Γρηγορίου, Δάκης Ιωάννου, Νίκος Κουρούσης, Μαρία Κυπριανού, Zehra Şonya, Γιώργος Τάσου και Δρ. Γιάννης Τουμαζής.

Μια νέα ανάγνωση της μνημειακότητας

Η έκθεση εξετάζει πώς τα μνημεία αποκτούν νόημα μέσα από τον χρόνο, τις κοινωνικές εμπειρίες και τις δημόσιες διαπραγματεύσεις που τα περιβάλλουν. Το «Of Monumental» προσκαλεί το κοινό να εξερευνήσει τον ρόλο της δημόσιας τέχνης ως πεδίο ανταλλαγής, μνήμης και συλλογικής διαμόρφωσης ταυτότητας.

Η συνοδευτική ερευνητική μελέτη, με τίτλο “Conversation with a sculptor / Conversation with a sculpture”, θα παρουσιαστεί τον Ιανουάριο του 2026 στο πλαίσιο της σειράς δράσεων “Minor Gestures Take Root in the Cracks”.