Η προσαρμοσμένη εμπειρία αναρρίχησης «ParticiYou», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Cyprus Rock Climbing Festival 2025, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Τα ανάπηρα και μη άτομα δεν χρειάζονται μια απλή πρόσκληση συμμετοχής. Χρειάζονται ίση πρόσβαση σε χώρους που έχουν σχεδιαστεί για όλους. Όταν αυτοί οι χώροι υπάρχουν (και) τα ανάπηρα μπορούν να συμμετάσχουν να διακριθούν και να ηγηθούν, όπως κάθε αθλητής.

Η συγκεκριμένη δράση διοργανώθηκε από το RESET και εντάχθηκε στο επίσημο πρόγραμμα του Cyprus Rock Climbing Festival 2025. Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε από τις 17 έως τις 19 Οκτωβρίου 2025 στο αναρριχητικό πεδίο της Ίνειας. Τη διοργάνωση του φεστιβάλ ανέλαβε η ΜΚΟ Active Zone Outdoor, με την τεχνική οργανωτική επιτροπή να αποτελείται από εξειδικευμένους εκπαιδευτές αναρρίχησης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συνεδρία ανέδειξε πώς ο αθλητισμός μεταμορφώνεται όταν η ένταξη αποτελεί θεμέλιο. Όταν η προσβασιμότητα είναι αφετηρία, οι συζητήσεις γύρω από «προσαρμογές», «πρόσβαση» ή «ευκαιρίες» υποχωρούν φυσικά. Οι άνθρωποι συμμετέχουν πλήρως, επειδή το περιβάλλον τους το επιτρέπει.

«Είναι εξαιρετικά σημαντικό να ξεκινήσει η συζήτηση γύρω από την προσαρμοσμένη άσκηση, ιδιαίτερα στην αναρρίχηση και τα υπαίθρια αθλήματα, ώστε όλοι να μπορούν να αισθάνονται ότι λαμβάνονται υπόψιν οι ανάγκες τους. Ως εκπαιδευτές αναρρίχησης στην Κύπρο, δεσμευόμαστε να αναπτύσσουμε τις δεξιότητές μας και να συμβάλλουμε ώστε το άθλημα να γίνει πιο συμπεριληπτικό και προσβάσιμο», δήλωσε ο Παναγιώτης Λοΐζου, πιστοποιημένος εκπαιδευτής αναρρίχησης και Project Manager / Proposal Writer στο RESET.

Παρόλα αυτά, η Κύπρος εξακολουθεί να στερείται τακτικών, δομημένων και επαρκώς υποστηριζόμενων προγραμμάτων προσαρμοσμένου και ταυτόχρονα ενταξιακού αθλητισμού. Η υπαίθρια αναψυχή κυριαρχείται ακόμη από πρότυπα αρτιμέλειας, ενώ οι ανάπηροι αθλητές  συχνά καλούνται να «προσαρμοστούν» σε συστήματα που δεν σχεδιάστηκαν ποτέ με γνώμονα τις ανάγκες τους.

Η εκδήλωση ανέδειξε συγκεκριμένες προτεραιότητες για αλλαγή:

- Σχεδιασμός υπαίθριων δραστηριοτήτων με την προσβασιμότητα ως βασική αρχή από το στάδιο του σχεδιασμού κιόλας.     

- Παροχή κατάλληλης εκπαίδευσης και συστημάτων υποστήριξης, ώστε εκπαιδευτές και εθελοντές να μπορούν να εργάζονται με αυτοπεποίθηση με αθλητές όλων των ικανοτήτων.

- Δημιουργία πλαισίων που δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια, την επικοινωνία και τη συλλογική ηγεσία, αντί της ανταγωνιστικής αποδοτικότητας.

- Κανονικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ ανάπηρων και μη αθλητών; ο συμπεριληπτικός σχεδιασμός ωφελεί όλους.

Το επόμενο βήμα

Ο κοινοτικός αθλητισμός αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες ευεξίας. Ενισχύει την αυτοπεποίθηση, τη σύνδεση, την υγεία και το αίσθημα του ανήκειν, καθολικές ανάγκες που μοιράζονται όλοι οι άνθρωποι. Για πολλά ανάπηρα άτομα, αυτές οι ανάγκες παραμένουν ανεκπλήρωτες απλώς και μόνο επειδή οι χώροι αναψυχής δεν σχεδιάστηκαν με γνώμονα τη συμπερίληψη.

Η εμπειρία στο φεστιβάλ κατέδειξε τι είναι δυνατό όταν επιλέγουμε την προσβασιμότητα αντί για δικαιολογίες ή ημίμετρα. Όταν η αναρρίχηση, η πεζοπορία και οι υπαίθριες δραστηριότητες σχεδιάζονται για όλους, ολόκληρη η κοινότητα ωφελείται. Τα εμπόδια καταρρέουν, αναδύονται νέοι ηγέτες και ο αθλητισμός γίνεται πλουσιότερος, ασφαλέστερος και πιο ανθρώπινος.

Σχετικά με το έργο

Η δραστηριότητα χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του έργου ParticiYou, το οποίο στοχεύει στην ενδυνάμωση των ανάπηρων  νέων, ενθαρρύνοντας την ενεργό συμμετοχή τους στον αθλητισμό και τις κοινοτικές δραστηριότητες, προωθώντας τη συμπερίληψη και βελτιώνοντας την προσβασιμότητα.

Κείμενο του Παναγιώτη Λοΐζου, Project Manager / Proposal Writer στο RESEΤ