«Ένας οδηγός με… τέσσερα πόδια»: Η Π.Ο.Τ. ζητά θεσμική αναγνώριση των σκύλων-οδηγών στην Κύπρο

«Ένας οδηγός με… τέσσερα πόδια»: Η Π.Ο.Τ. ζητά θεσμική αναγνώριση των σκύλων-οδηγών στην Κύπρο

Η Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών επαναφέρει το αίτημα για κατοχύρωση του δικαιώματος των ατόμων με οπτική αναπηρία να συνοδεύονται από ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία, την κινητικότητα και την αξιοπρέπειά τους στην καθημερινή ζωή.

Η Παγκύπρια Οργάνωση τυφλών ως η μόνη αντιπροσωπευτική και Διεθνώς και στην Κύπρο με βάση Ευρωπαϊκό  Κανονισμό αναγνωρισμένη οργάνωση των ίδιων των τυφλών της χώρας μας, διεκδικεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 την κατοχύρωση του δικαιώματος των τυφλών και των ατόμων με αναπηρίες να κατέχουν σκύλο βοήθειας και συνοδείας, να τον χρησιμοποιούν απρόσκοπτα για να έχουν πρόσβαση στο δομημένο και μη περιβάλλον και σε όλες τις υπηρεσίες και εγκαταστάσεις στη χώρα μας.

Η αυτόνομη μετακίνηση ενός ατόμου με ασφάλεια και με ανεξαρτησία σε κάθε σύγχρονη κοινωνία αποτελεί αυτονόητο τρόπο ζωής για όλους. Με τους έντονους ρυθμούς που αναπτύσσονται στις σύγχρονες πόλεις, αναβαθμίζονται ουσιαστικά οι απαιτήσεις των πολιτών για ένα όσο το δυνατό πιο γρήγορο και ασφαλές ταξίδι και διασφαλίζεται με αποτελεσματικότητα το δικαίωμα των τυφλών στην κινητικότητα και στη συμμετοχή σε όλους τους τομείς της ζωής.

Κατά την ίδρυση και λειτουργία υπηρεσίας εκπαίδευσης και παροχής στους τυφλούς και στα άτομα με αναπηρίες σκύλων οδηγών, ως μέρος της συμμετοχής, της ενσωμάτωσης, της ανεξάρτητης διαβίωσης και της αυτονομίας τους, η αναγνώριση ότι ορισμένα άτομα με αναπηρίες χρειάζονται τη «ζωντανή» συνοδεία ανθρώπων ή ζώων, προκειμένου να απολαμβάνουν σωρεία ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι απόλυτα επιβεβλημένη. Η παραχώρηση σκύλων οδηγών στους τυφλούς θα διασφαλίσει στα άτομα αυτά την ανεμπόδιστη, ασφαλή, απρόσκοπτη και ανεξάρτητη είσοδο σε συγκεκριμένο κτίριο ή ανοιχτό χώρο ή οποιαδήποτε υπηρεσία κατ’ εφαρμογή του Γενικού Σχολίου Αρ.2 (2014) «προσβασιμότητα» της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες, καθώς και του άρθρου 5) «ίση μεταχείριση» της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με αναπηρίες.

Η Οργάνωση μας λειτούργησε για σχεδόν δέκα χρόνια υπηρεσία εκπαίδευσης και παροχή στους τυφλούς σκύλων οδηγών, όπου εκπαιδεύτηκαν από την Αστυνομία Κύπρου οκτώ τουλάχιστον σκύλοι για αντίστοιχο αριθμό ατόμων με οπτική αναπηρία. Λόγω, όμως, της κατάστασης που επικρατούσε τότε στη χώρα μας, η λειτουργία της υπηρεσίας τερματίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Ο σκύλος οδηγός είναι αναντικατάστατος συνοδός και φίλος, υποστηρικτής της δικαιωματικής προσέγγισης της αναπηρίας και μια από τις πιο αξιόπιστες μεθόδους και τρόπους κινητικότητας και συνοδείας και γενικότερα εξυπηρέτησης των τυφλών και άλλων ατόμων με αναπηρίες. Συμβάλει στη διατήρηση της εργασίας και της απασχόλησης, αξιοπρεπούς οικονομικού καθεστώτος και θέσης στην κοινότητα, συμμετοχή σε κοινωνικοπολιτιστικές δραστηριότητες, πραγματοποίηση φιλικών επαφών και καταπολέμηση της απομόνωσης και του αποκλεισμού τους.

Η εξυπηρέτηση των τυφλών και των ατόμων με αναπηρίες από σκύλους οδηγούς/συνοδούς γίνεται μετά από σοβαρή, μακρόχρονη και επιστημονική κατάρτιση τόσο του κάθε ατόμου ξεχωριστά καθώς και του ίδιου του σκύλου, ώστε να καταστεί μόνιμα αξιόπιστος σύντροφος του όσον αφορά τις μετακινήσεις του, τα ταξίδια με το ταξί και το λεωφορείο, το τρένο, το πλοίο και το αεροπλάνο, όπου με βάση Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς είναι υποχρεωμένες οι χώρες της  Ευρωπαϊκής Ένωσης να τους δέχονται.

Δεν υπάρχει, ωστόσο, Ευρωπαϊκός Κανονισμός που να ρυθμίζει την κινητικότητα των τυφλών μέσα στην ίδια τους τη χώρα, όπως μετάβαση στους χώρους εργασίας, στους χώρους εκπαίδευσης, στους χώρους αναψυχής, στους χώρους αθλητικής δραστηριότητας  και οπουδήποτε αλλού επιθυμούν. 

Η εκπαίδευση ενός σκύλου οδηγού τυφλών διαρκεί μέχρι 2 χρόνια. Οι εκπαιδευτές διαλέγουν από προγράμματα επιλεκτικής εκτροφής πριν ακόμα φτάσει την ηλικία των δύο μηνών ένα κουτάβι ράτσας λαμπρατόρ, γκόλντεν ριτρίβερ ή γερμανικά ποιμενικά σκυλιά, επειδή θεωρούνται ότι έχουν τα χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα για να καταστούν καλοί σκύλοι οδηγοί, δηλαδή είναι πολύ έξυπνα, πολύ συνεργάσιμα και φαίνονται πρόθυμα να βοηθήσουν το αφεντικό. Η εκπαίδευση ενός σκύλου οδηγού έχει κόστος από €15.000-€20.000. Το κουτάβι μεγαλώνει για διάστημα ενός χρόνου κάτω από την καθοδήγηση μιας σχολής σκύλων οδηγών, όπου μαθαίνουν «βασική υπακοή» και «κοινωνικοποίηση». Στη συνέχεια ο εκπαιδευτής αναλαμβάνει να εκπαιδεύσει τον σκύλο στο θέμα της οδήγησης. Παραδίδεται στη συνέχεια σε ένα τυφλό άτομο. Η συνεκπαίδευση με τον χειριστή διαρκεί 5-6 εβδομάδες. 

Διάφορες χώρες προχώρησαν ήδη στην υιοθέτηση νομοθετικών και διοικητικών ρυθμίσεων με τις οποίες κατοχυρώνεται το δικαίωμα των τυφλών και των ατόμων με αναπηρίες για τη συνοδεία τους από ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο οδηγό και την ασφαλή είσοδο τους σε όλους τους δημόσιους χώρους. Οποιοσδήποτε περιορισμός ή/και παραβίαση του δικαιώματος αυτού θεωρείται διάκριση και υπόκειται σε ποινές για όλους τους παραβάτες.

Ως αναγνώριση της σημασίας που έχει για τους τυφλούς και τα άτομα με αναπηρίες σε όλο τον κόσμο ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος σκύλος για τη συνοδεία τους και για σκοπούς διασφάλισης της απόλαυσης των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους, θεωρούμε ότι θα πρέπει σε συνεργασία με την Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών, να ετοιμαστεί ειδική Νομοθεσία.  

Loader