Όπως δήλωσε ο αρχαιολόγος και Διευθυντής του Μουσείου της Ιεράς Μονής Κύκκου, Στυλιανός Περδίκης, στον Κάτω Πύργο εντοπίστηκαν οικισμοί που χρονολογούνται στην ακεραμική περίοδο, γύρω στο 8000 π.Χ., αποδεικνύοντας ότι η περιοχή κατοικείται αδιάλειπτα εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Παράλληλα, συστηματικές ανασκαφές που διεξάγονται από το 2008 στον Πάνω Πύργο, σε συνεργασία του Μουσείου Κύκκου με το Τμήμα Αρχαιοτήτων, έφεραν στο φως ένα εντυπωσιακό μεσαιωνικό συγκρότημα μεγάλων διαστάσεων. Το κτηριακό αυτό σύνολο, πιθανότατα φεουδαρχική έπαυλη, χρονολογείται από τα τέλη του 12ου αιώνα μέχρι και τα μέσα της τουρκοκρατίας και αναπτύσσεται γύρω από μεγάλη περίκλειστη αυλή.

Σύμφωνα με τον κ. Περδίκη, πρόκειται για διώροφα κτίρια με υπόγειους χώρους, μεγάλες αίθουσες και ιδιαίτερα κονιάματα που φανερώνουν τη μεγαλοπρέπεια της εποχής. Παρά τις λεηλασίες, εντοπίστηκαν σημαντικά αντικείμενα, όπως επιχρυσωμένα μεταλλικά καλύμματα, δαχτυλίδια με ημιπολύτιμους λίθους και ασημένια σκεύη βενετσιάνικης προέλευσης.

Το έργο των ανασκαφών πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του, ενώ γίνονται παράλληλα έργα συντήρησης και ανάδειξης ώστε ο χώρος να καταστεί επισκέψιμος. Γύρω του διαμορφώνεται και ένας μικρός βοτανικός κήπος με παραδοσιακά φυτά της Κύπρου, δίνοντας στους μελλοντικούς επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν όχι μόνο την ιστορία, αλλά και τη φυσική κληρονομιά της περιοχής.