The Waves Crashing: Artist talk με τον Κώστα Στασινόπουλο
Μας μιλά για την ιδέα πίσω από το επιμελητικό project The Waves Crashing της VIMA Art Fair 2026.
Κύριε Στασινόπουλε, η VIMA Art Fair επιστρέφει για δεύτερη χρονιά και εσείς υπογράφετε το επιμελητικό έργο. Ποια ήταν η βασική ιδέα πίσω από το The Waves Crashing;
Πάντα ήθελα να κάνω μια έκθεση και ένα πρόγραμμα με πηγή έμπνευσης τα κύματα και όταν βρέθηκα στον χώρο που διεξάγεται το VIMA Art Fair και που θα φιλοξενηθεί το επιμελητικό πρόγραμμα αισθάνθηκα πως ήρθε η ώρα. Είναι ένα τρομερά ενδιαφέρον σημείο, μια παλιά βιομηχανική έκταση πάνω ακριβώς στη θάλασσα, ένα στέκι ανά τα χρόνια για τη νεότερη γενιά απ´ όσο έμαθα, με απομεινάρια της εφηβείας, του εμπορίου και διαφορετικών επισκέψεων και χρήσεων του χώρου. Πέρα από τη θάλασσα που χτυπάει στην κυριολεξία τον χώρο της έκθεσης, εικόνες, μνήμες, ήχοι και συναισθήματα είναι έντονα αισθητά όταν το επισκέπτεσαι που σε κατακλύζουν σαν κύματα. Από εκεί ξεκινάει η ιδέα για το πρόγραμμα.
Γιατί επιλέξατε το «κύμα» ως κεντρική έννοια και τι συμβολίζει για εσάς στο σημερινό κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο;
Το κύμα φαινομενολογικά είναι κάτι το οποίο έχει ένα διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης του χρόνου και του χρόνου από τη γραμμική αντίληψη στην οποία η κοινωνία λειτουργεί και μέσω της οποίας συστημικές δυνάμεις συχνά μας οργανώνουν. Το κύμα επαναλαμβάνεται, μπορεί να είναι από μικρής έντασης μέχρι καταστροφικό, ξεκινάει από κάπου και κάπου αλλού φτάνει. Όταν ξεκινάς ένα κύμα το πιθανότερο είναι πως δεν θα το δεις να σκάει στον προορισμό του, αλλά και το αντίστροφο όταν δέχεσαι κύματα από αλλού. Αυτή είναι μια δυναμική συνθήκη δημιουργίας, πρόσληψης και μοιράσματος που η τέχνη και ο πολιτισμός μπορούν να προσφέρουν στις ζωές μας, να τις εμπλουτίσουν και μας κάνουν να ονειρευόμαστε ένα διαφορετικό κόσμο, ενάντια στην κανονικότητα που τελικά τις περισσότερες φορές περιορίζει παρά απελευθερώνει τη σκέψη και τη φαντασία.
Το επιμελητικό έργο δεν περιορίζεται σε μια έκθεση, αλλά περιλαμβάνει προβολές, performances και ομιλίες. Τι θέλετε να βιώσει ο επισκέπτης μέσα από αυτό το ζωντανό πρόγραμμα;
Το πρόγραμμα θα είναι τόσο εκθεσιακό όσο και ζωντανό όπως λέτε. Το The Waves Crashing έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε ο επισκέπτης να δέχεται πολλαπλά ερεθίσματα στον χώρο, να μπορεί να περιπλανηθεί στα έργα, μέχρι να του τραβήξει την προσοχή κάποια ζωντανή δράση, να προγραμματίσει την επίσκεψη του μια συγκεκριμένη ώρα και στην πορεία να ανακαλύψει κάτι άλλο που δεν το περίμενε, να συνδεθεί με πολλές διαφορετικές πρακτικές τόσο από την Κύπρο όσο και από διεθνείς συμμετοχές - να νιώσει πως βρίσκεται ανάμεσα σε κύματα.
Μεγάλο μέρος του project θα παρουσιαστεί σε εξωτερικούς χώρους. Πώς επηρεάζει αυτό την εμπειρία του κοινού;
Με μεγάλη χαρά ετοιμάζουμε με τους συμμετέχοντες και την ομάδα παραγωγής ένα φιλόξενο πρόγραμμα στην αρχή του καλοκαιριού που θα λαμβάνει χώρα σε έναν πανέμορφο εξωτερικό χώρο και που πιστεύουμε πως όταν ο κόσμος τον επισκεφτεί θα θέλει να τον κατοικήσει μαζί μας και να επιστρέψει σ’ αυτόν πολλές φορές μέσα σε αυτές τις μέρες.
Συμμετέχουν καλλιτέχνες με διαφορετικές πρακτικές και αφετηρίες. Ποιο ήταν το κοινό στοιχείο που αναζητήσατε στις επιλογές σας;
Με ενδιέφερε περισσότερο να δημιουργήσω μια συνθήκη πραγματικής πολυφωνίας και μοιράσματος διαφορετικών πρακτικών, ιδεών και ιστοριών παρά μια συνηθισμένη ομαδοποίηση γύρω από ένα θέμα που παρουσιάζει μια ομοιομορφία που βγάζει άμεσα νόημα. Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα όμως είναι άτομα, ομάδες και οργανώσεις που αντιλαμβάνονται την έννοια του κύματος ως μια ποιητική συνθήκη αλλά και ως μια κατάσταση δημιουργικής ρήξης.
Πιστεύετε ότι η σύγχρονη τέχνη μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως χώρος σκέψης και παύσης, σε μια εποχή ταχύτητας και υπερπληροφόρησης;
Είναι και θα είναι πάντα ο διαθέσιμος τρόπος, τόπος και χρόνος σε μας για αυτήν την ανάγκη παύσης για αναστοχασμό που έχουμε πλέον επιτακτικά στο σήμερα. Και σε αυτό στοχεύει το The Waves Crashing, στην ανάδειξη τέτοιων στιγμών που γίνονται όλο και πιο σπάνιες, αλλά που όταν τις βιώνουμε και τις κοινωνούμε καταλαβαίνουμε τη σημασία τους και τη σημασία επανάληψης τους (σαν τα κύματα) σ’ ένα κόσμο που αλλάζει συνήθως με τρόπους που δεν επιθυμούμε.
Ποιος είναι, κατά τη γνώμη σας, ο ρόλος της VIMA Art Fair στη σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου;
Θεωρώ πολύ σημαντική μια τέτοια πρωτοβουλία και διοργάνωση για πολλούς λόγους. Καταλαβαίνω πως μπορεί να συνδέεται ένα τέτοιο εγχείρημα με αναπτυξιακές τάσεις οι οποίες είναι περίπλοκες και δύσκολες, αλλά ένα art fair δεν παύει να παραμένει και ένα σημαντικό lifeline για τον χώρο της τέχνης ο οποίος χρειάζεται να είναι υγιής και επιχειρηματικά - ειδικά στο σήμερα που παρατηρούμε τις δυσκολίες στο οικονομικό της επίπεδο παγκοσμίως. Οι καλλιτέχνες, οι γκαλερί, οι διοργανώσεις, ακόμη και η μη κερδοσκοπικοί φορείς, συνυπάρχουν στο ίδιο οικοσύστημα και πρέπει να βρούμε τρόπους έτσι ώστε να τροφοδοτεί το ένα το άλλο και το οικοσύστημα να αναπτύσσεται συνολικά. Μέσα στην περιπλοκότητα δημιουργούνται ευκαιρίες και αυτό είναι για μένα σημαντικό σαν θέση. Το VIMA επίσης προσκαλεί έναν ανεξάρτητο επιμελητή και υποστηρίζει αυτό το φιλόδοξο πρόγραμμα κι αυτό είναι κάτι το οποίο το διαφοροποιεί σημαντικά από τα υπόλοιπα fairs - δείχνει έμπρακτα ότι αντιλαμβάνεται και αναδεικνύει τέτοιου είδους πρακτικές και συναντήσεις και είμαι σίγουρος πως ο κόσμος θα το αντιληφθεί αυτό όταν επισκεφτεί το πρόγραμμα και το fair.
Αν έπρεπε να περιγράψετε το The Waves Crashing με μία φράση σε κάποιον που δεν ασχολείται συστηματικά με τη σύγχρονη τέχνη, ποια θα ήταν αυτή;
Το The Waves Crashing θα είναι σαν ένα δυναμικό φεστιβάλ με μουσική, παραστάσεις, δρώμενα, χορό, συζητήσεις και εγκατάστασης τέχνης που θα έχει κάτι για όλους!