Αλλά σήμερα ανησυχούμε βαθιά: Ο κινηματογράφος και ο οπτικοακουστικός τομέας βρίσκονται υπό απειλή.

Ο κινηματογράφος — μια ευρωπαϊκή επινόηση, γεννημένη από την ιδιοφυΐα των αδελφών Λυμιέρ — απέκτησε γρήγορα τη θέση του ως ευγενής μορφή δημιουργίας. Τον ονομάσαμε Τέχνη, την Έβδομη Τέχνη. Αναπτύχθηκε παράλληλα με τα μεγαλύτερα αδέρφια του — τη λογοτεχνία, το θέατρο, τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, τη μουσική και το χορό — που τον γαλούχησαν και τον διαμόρφωσαν. Αν και ο νεότερος, κέρδισε γρήγορα την καρδιά του κοινού και έγινε μια σημαντική μορφή τέχνης.

Στην Ευρώπη, αποφασίσαμε ότι, όπως και οι προγενέστερες τέχνες, ο κινηματογράφος θα έφερε πολιτιστική αποστολή, αναπόσπαστο μέρος της πλούσιας μας κληρονομιάς. Για να στηρίξουμε αυτόν τον πολιτιστικό φορέα, χτίσαμε μια βιομηχανία. Μια πολύ ισχυρή βιομηχανία. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θεωρούμε τον κινηματογράφο και τον οπτικοακουστικό τομέα ταυτόχρονα τέχνες και βιομηχανίες.

Η ευρωπαϊκή κινηματογραφική δημιουργία διατήρησε πλήρως τη δύναμή της μέσα στις δεκαετίες γιατί, απέναντι στα δισεκατομμύρια του Χόλιγουντ και την «παγκόσμια» αγγλική γλώσσα, προσφέραμε, με πολύ λιγότερα χρήματα, μια απίστευτη ποικιλία οπτικών γωνιών, μια υπέροχη και γόνιμη ελευθερία έκφρασης και ένα πολιτιστικό DNA. Αυτά τα πλεονεκτήματα προκαλούν τον θαυμασμό ακόμη και των φίλων μας κινηματογραφιστών από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Σήμερα, στο πλαίσιο ενός οικονομικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες — ο Τραμπ ζήτησε προσωπικά την κατάργηση των ευρωπαϊκών κανόνων για να ενισχυθούν οι αμερικανικές ψηφιακές πλατφόρμες — η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να σβήσει τον πολιτιστικό χαρακτήρα του κινηματογράφου, τοποθετώντας τον αποκλειστικά σε βιομηχανική βάση. Αντιμετωπίζοντάς τον όλο και περισσότερο ως «παίκτη της βιομηχανίας όπως κάθε άλλος», υποκείμενο μόνο στους νόμους της αγοράς, αυτό θα ωφελήσει άμεσα τις αμερικανικές παραγωγές και θα είναι καταστροφικό για το επάγγελμά μας και για την ποικιλία ταινιών που μπορούμε να προσφέρουμε στο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο κοινό. Ήδη, η Επιτροπή δεν μας αποκαλεί πια «κινηματογράφο», ούτε «πολιτιστικό φορέα», ούτε καν τη νεότερη ονομασία «πολιτιστική βιομηχανία», αλλά «δημιουργική βιομηχανία». Η λέξη «πολιτιστική» έχει εξαφανιστεί. Γιατί; Επειδή ο κινηματογράφος και ο οπτικοακουστικός τομέας, μεταφερόμενοι από τον Επίτροπο Πολιτισμού στον Επίτροπο Ψηφιακών Υποθέσεων και Εσωτερικής Αγοράς, τείνουν να πάψουν να προστατεύονται από ειδική ευρωπαϊκή πολιτιστική νομοθεσία και να διέπονται αποκλειστικά από τους νόμους της αγοράς.

Απαιτούμε ο κινηματογράφος και ο οπτικοακουστικός τομέας να παραμείνουν προστατευμένοι από νόμους που τους αναγνωρίζουν ως πολιτιστικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της Πολιτιστικής Εξαίρεσης. Στην Ευρώπη, από τους αδελφούς Λυμιέρ μέχρι σήμερα, κάθε ταινία είναι ένα πρωτότυπο, μια μοναδική πρόταση που δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα σε ζήτηση της αγοράς. Αυτό ποτέ δεν εμπόδισε την εμπορική επιτυχία πολλών παραγωγών.

Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την Έβδομη Τέχνη. Αυτές οι αρχές μας έχουν καταστήσει ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς: η δεύτερη μεγαλύτερη κινηματογραφική δύναμη στον κόσμο και η κορυφαία κινηματογραφική δύναμη ως συμπαραγωγοί των καλύτερων σκηνοθετών άλλων ηπείρων. Ας μην είμαστε αφελείς: ο οικονομικός πόλεμος των ΗΠΑ είναι και πολιτιστικός πόλεμος!

Εμείς, οι Ευρωπαίοι σκηνοθέτες, δηλώνουμε ότι είμαστε κινητοποιημένοι, σε επαγρύπνηση και έτοιμοι να υπερασπιστούμε αταλάντευτα την πολιτιστική ιδιαιτερότητα του κινηματογράφου και των οπτικοακουστικών παραγωγών.

Στο παρόν πλαίσιο, αρνούμαστε να επιτρέψουμε στον κινηματογράφο και στις οπτικοακουστικές παραγωγές να γίνουν μια ευρωπαϊκή κανονιστική δικαιοδοσία που κινδυνεύει να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό χαρτί με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν είναι διαπραγματεύσιμος!

Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να υπερασπιστεί τις αξίες μας, τις ταυτότητές μας, τον πλούτο μας, τις γλώσσες μας, την ελευθερία σκέψης και τις εκφράσεις μας μέσω της τέχνης μας. Και έτσι, να σεβαστεί την όμορφη ποικιλομορφία των 450 εκατομμυρίων πολιτών μας. Θα την φροντίσουμε!

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας: Unsplash+