«Η διαδικασία πραγματικά με ενθουσίασε! Δεν είχα μια τέτοια ευκαιρία προηγουμένως, γι’ αυτό από την αρχή ήμουν πολύ ενθουσιασμένος, όταν έκανα έρευνα για να καταλάβω πώς σχεδιάζονται και λειτουργούν αυτά τα παιχνίδια!», αναφέρει ο Αντρέας Άνθιμου, φοιτητής στο πρόγραμμα Οπτικής Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Frederick, που μαζί με συμφοιτητές και συμφοιτήτριές του δούλεψαν για ένα εξάμηνο πάνω σε αυτό το διατμηματικό, διεπιστημονικό πρότζεκτ, με τίτλο Design For Play: Building Awareness for a Sustainable Future. 

«Συνεργαστήκαμε και παλαιότερα με το Τμήμα Αλιείας, και έτσι αποφασίσαμε να πάρουμε τη συνεργασία μας ένα βήμα πάρα πέρα, αναλαμβάνοντας τον σχεδιασμό παιχνιδιών για τη φώκια Monachus Monachus, για την οποία υπήρχε ανάγκη ανάπτυξης εκπαιδευτικού υλικού», αναφέρει η Δρ Χρυσάνθη Κάτζη, Πρόεδρος του Τμήματος Επιστημών της Αγωγής, με ειδίκευση στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. «Θεωρήσαμε πως ένα τέτοιο πρότζεκτ θα είναι μια εξαιρετική ευκαιρία εφαρμογής πολλών από όσα οι φοιτητές και φοιτήτριές μας μαθαίνουν θεωρητικά στο μάθημα», σημειώνει ακόμη η Δρ Κάτζη, αναφερόμενη στο μάθημα «Διδακτική στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη», που παρακολουθούν φοιτητές και φοιτήτριες του προγράμματος Δημοτικής Εκπαίδευσης. 

«Μέσα από το πρότζεκτ, μπήκαμε για τα καλά στα παπούτσια του εκπαιδευτικού! Γνωρίζοντας ότι αυτά τα παιχνίδια θα πάνε στα σχολεία, είχαμε κίνητρο για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα!», σημειώνει η Σκεύη Ευριπίδου, που βρίσκεται στο τρίτο έτος σπουδών στο πρόγραμμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Frederick.  

Οι φοιτητές και φοιτήτριες Δημοτικής Εκπαίδευσης ανέλαβαν την ανάπτυξη του εκπαιδευτικού υλικού, ενώ οι συμφοιτητές και συμφοιτήτριές τους στο Τμήμα Τεχνών και Επικοινωνίας, ανέλαβαν να δώσουν φόρμα και μορφή σ’ αυτό το υλικό. 

Σε συνεννόηση και συνεργασία με τη Δρα Γιάννα Σαμουήλ, Λειτουργό στο Τμήμα Αλιείας, τέθηκε το πλαίσιο του πρότζεκτ και εντοπίστηκαν οι θεματικές περιοχές που θα μπορούσαν να προσεγγιστούν μέσα από παιχνίδια. Οι φοιτητές και φοιτήτριες διερεύνησαν το θέμα, μελετώντας επιστημονικό υλικό και προτείνοντας ιδέες για ανατροφοδότηση και βελτίωση από το Τμήμα Αλιείας. Έπειτα κατασκευάστηκαν τα παιχνίδια με πρόχειρα υλικά και δοκιμάστηκαν από παιδιά της Ε’ Τάξης του Δημοτικού Σχολείου Αγίου Γεωργίου Χαβούζας. 

«Εκεί περάσαμε από τη διαδικασία να δούμε αν οι κατασκευές δουλεύουν, τι χρειάζεται να αλλάξουμε, πόσος χρόνος χρειάζεται για το κάθε παιχνίδι, αν τα παιδιά έχουν το απαραίτητο ενδιαφέρον. Είδαμε με έκπληξη πως τα παιδιά ενδιαφέρθηκαν πολύ για το θέμα της φώκιας, που είναι και το ζητούμενο. Τότε καταλάβαμε ότι η μάθηση μπορεί να επιτευχθεί και με άλλους τρόπους, πιο διασκεδαστικούς και πέρα από τον τυπικό δασκαλοκεντρικό!», σχολιάζει ακόμη η Σκεύη. 

Το τελικό εκπαιδευτικό υλικό των παιχνιδιών δόθηκε στους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Τεχνών και Επικοινωνίας. Υπό την καθοδήγηση της διδάσκουσας, κ. Βικτώριας Λεωνίδου, οι πρωτοετείς φοιτητές και φοιτήτριες Οπτικής Επικοινωνίας και Σχεδιασμού Εσωτερικών Χώρων που παρακολουθούν το μάθημα Digital Drawing, ξεκίνησαν το ταξίδι της φώκιας με την έρευνα του επιστημονικού υλικού και μέσω οπτικής έρευνας, brainstorming και moodboards. Αρχισαν να γεννιούνται δειλά δειλά οι πρώτες ιδέες, το “look and feel” και τα πιασάρικα ονόματα που δόθηκαν στα επιτραπέζια παιχνίδια. Ακολούθησαν μακέτες με πιο συγκεκριμένες προτάσεις, χρώματα και γραμματοσειρές και σχεδιάστηκαν οι χαρακτήρες, τα λογότυπα και το packaging των παιχνιδιών. Τα πρωτότυπα των παιχνιδιών παρουσιάστηκαν στο Τμήμα Αλιείας για ανατροφοδότηση. Ακολούθησε η διαδικασία βελτιώσεων και προσαρμογών στα κείμενα και στα σχέδια και έγινε η ετοιμασία των τελικών αρχείων που προχώρησαν στην παραγωγή.  

«Η πρόκληση ήταν ιδιαίτερα μεγάλη αφού το έργο αυτό ανέλαβαν να υλοποιήσουν φοιτήτριες και φοιτητές που βρίσκονται μόλις στο πρώτο έτος των σπουδών τους. Κατάφεραν μέσα από αυτή τη δημιουργική και παιδαγωγική διαδικασία να ανταποκριθούν με ένα αποτέλεσμα για το οποίο, είμαι και είμαστε όλοι περήφανοι», σχολιάζει η κ. Λεωνίδου. 

«Το ότι είχαμε να σχεδιάσουμε για το Τμήμα Αλιείας, όπως θα σχεδιάζαμε για ένα πραγματικό πελάτη, αλλά και για πραγματικούς χρήστες, δηλαδή τα παιδιά, μας ώθησε να προσπαθήσουμε περισσότερο», σχολιάζει ο Αντρέας. «Αναπτύξαμε, επιπλέον, επικοινωνιακές δεξιότητες, απαραίτητες όταν ένα πρότζεκτ γίνεται σε συνεργασία με πολλά εμπλεκόμενα μέρη. Έπρεπε συνεχώς να αλληλεπιδρούμε με τους συμφοιτητές και τις συμφοιτήτριες μας, να συντονιζόμαστε, να συζητάμε και να καταλήγουμε σε κοινές αποφάσεις», εξηγεί. «Αυτό που έκανε ακόμη πιο σημαντικό το πρότζεκτ ήταν το γεγονός πως τα παιχνίδια θα χρησιμοποιούνται από παιδιά, για να μάθουν για τις φώκιες Monachus Monachus που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Αυτό το έκανε ακόμη πιο μοναδικό!».

«Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τον κοινωνικό, πολιτιστικό, περιβαλλοντικό και δημοκρατικό αντίκτυπο που έχει το Design. H πρόκληση σε αυτό το πρότζεκτ ήταν να ευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά και να τους δώσουμε πληροφορίες και γνώσεις που θα μάθουν με τρόπο διασκεδαστικό και προσβάσιμο, Η αξία τέτοιων πρότζεκτ είναι κρίσιμη για τη νέα γενιά σχεδιαστών/τριών που καλούνται να αποτελέσουν συνδετικό κρίκο ανάμεσα σε διαφορετικούς φορείς, ώστε να αναπτύξουν μια κοινή γλώσσα, με στόχο την επίτευξη ενός βιώσιμου μέλλοντος για τον πλανήτη μας», επισημαίνει η κ. Λεωνίδου.   

Το αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας είναι πέντε διαδραστικά εκπαιδευτικά επιτραπέζια παιχνίδια, μέσα από τα οποία τα παιδιά μπορούν να μάθουν ποια είναι η μεσογειακή φώκια Monachus Monachus, τι λιχουδιές της αρέσουν, πού μπορούν να τη βρουν και πώς μπορούν να την προστατέψουν. 

Τα παιχνίδια σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν στο πλαίσιο του Frederick University Living Lab - FULL, μιας παιδαγωγικής πρωτοβουλίας του Πανεπιστημίου που δίνει την ευκαιρία σε φοιτητές και φοιτήτριες να συνεργαστούν με κοινωνικούς και κρατικούς φορείς και εταιρίες. Αυτή η επαφή με πραγματικές προκλήσεις, έχει στόχο να διευρύνει τις δεξιότητες των φοιτητών και φοιτητριών και να τους ευαισθητοποιήσει σε ζητήματα βιώσιμης ανάπτυξης.

Στις 3 Ιουλίου, τα παιχνίδια παραδόθηκαν στο Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών, σε ειδική εκδήλωση στην παρουσία της Επιτρόπου Περιβάλλοντος, Αντωνίας Θεοδοσίου, και της Διευθύντριας του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών, Μαρίνας Αργυρού. 

Τα παιχνίδια θα αποτελέσουν μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος του έργου «Πανδώτειρα» LIFE IP Physis, στο οποίο τόσο το Πανεπιστήμιο Frederick όσο και το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων ερευνών είναι εταίροι. Στόχος του έργου Πανδώτειρα είναι η διατήρηση για σημαντικά είδη και τύπους οικοτόπου στην Κύπρο και η ορθή διαχείριση του δικτύου Natura 2000. Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE της ΕΕ, και συντονίζεται από το Τμήμα Περιβάλλοντος και 13 συνεργαζόμενους φορείς, ανάμεσά τους το Πανεπιστήμιο Frederick και το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών. 

Το νέο ακαδημαϊκό εξάμηνο στο Πανεπιστήμιο Frederick αρχίζει στις 30 Σεπτεμβρίου 2024. Για περισσότερες πληροφορίες, καλέστε στο τηλ. 22394394 (Λευκωσία) και 25730975 (Λεμεσός), στείλτε email στο [email protected] ή επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.frederick.ac.cy.