Η πραγματικότητα πίσω από το φόρεμα των 10 δολαρίων: Τι συμβαίνει στα εργοστάσια της Κίνας που τροφοδοτούν την Shein
Ένα ρεπορτάζ του BBC για το fast fashion
Οι εργαζόμενοι εργάζονται κάθε μέρα, 75 ώρες την εβδομάδα, για λίγα χρήματα, προκειμένου να καλύψουν τη ζήτηση των καταναλωτών της Shein.
Από νωρίς το πρωί μέχρι αργά το βράδυ, ο μοναδικός ήχος που ακούγεται στο Panyu της Κίνας, της γειτονιάς που είναι περισσότερο γνωστή ως το «χωριό Shein», είναι αυτός των ραπτομηχανών. Τα εργοστάσια εκεί, τροφοδοτούν τη μεγαλύτερη εταιρεία λιανικής πώλησης fast fashion στον κόσμο, αυτή τη στιγμή. Μπλούζες, παντελόνια, σορτς, μαγιό, φορέματα, όλα ετοιμάζονται για να γεμίσουν τις ντουλάπες σε περισσότερες από 150 χώρες.
Το BBC επισκέφθηκε δέκα εργοστάσια, μίλησε με τέσσερις ιδιοκτήτες και περισσότερους από είκοσι εργαζόμενους, προκειμένου να αποκαλύψει για ακόμη μια φορά, αυτό που ήδη είναι γνωστό: Τις αντίξοες συνθήκες και τις πολύωρες βάρδιες των εργαζομένων, που δεν ξεκουράζονται καθόλου προκειμένου να καλύψουν τον ταχύτατα αυξανόμενο καταναλωτισμό. «Αν υπάρχουν 31 ημέρες σε έναν μήνα, θα δουλέψω 31 ημέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας εργαζόμενος.
Όπως διαπιστώθηκε, το εργατικό δυναμικό της αυτοκρατορίας που λέγεται Shein, εργάζεται περίπου 75 ώρες την εβδομάδα, παρ’όλο που αποτελεί παράβαση της κινεζικής εργατικής νομοθεσίας. Οι ώρες αυτές, βέβαια, δεν θεωρούνται κάτι ασυνήθιστο στο Guangzhou, ένα βιομηχανικό κέντρο για τους εργάτες της υπαίθρου που αναζητούν υψηλότερο εισόδημα.
Η άνοδος της Shein
Μόλις πριν πέντε χρόνια, η Shein ήταν ελάχιστα γνωστή. Πλέον, έχει γίνει παγκόσμιο μεγαθήριο. Η αξία της εκτιμάται σε 66 δισεκατομμύρια δολάρια και το επόμενο βήμα είναι η είσοδός της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου. Από την άλλη, η άνοδός της συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες διαμάχες σχετικά με την κακή μεταχείριση των εργαζομένων και τους ισχυρισμούς για καταναγκαστική εργασία. Αξίζει να αναφερθεί πως τον Σεπτέμβριο του 2024, η εταιρεία παραδέχθηκε πως στα εργοστάσιά της εργάζονται και παιδιά.
Η Shein αρνήθηκε να παραχωρήσει συνέντευξη στο BBC, αλλά σε δήλωσή της ανέφερε πως «η εταιρεία δεσμεύεται να διασφαλίσει τη δίκαιη και αξιοπρεπή μεταχείριση όλων των εργαζομένων». Πρόσθεσε, επίσης, πως επενδύει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για την ενίσχυση της διακυβέρνησης και της συμμόρφωσης».
Η επιτυχία της Shein οφείλεται στο online απόθεμα που φτάνει τις εκατοντάδες χιλιάδες, αλλά και στις μειωμένες τιμές. Οι καταναλωτές βρίσκουν φορέματα με 10 δολάρια ή πουλόβερ με 7 δολάρια. Τα προϊόντα είναι τόσο πολλά και τόσο οικονομικά, με αποτέλεσμα να μπαίνουν στο πειρασμό οι καταναλωτές. Μάλιστα, τα έσοδα της εταιρείας έχουν εκτοξευθεί, ξεπερνώντας ακόμα και τη Zara, την H&M και την βρετανική Primark.
Oι πωλήσεις πραγματοποιούνται σε μέρη, όπως το «χωριό Shein» που αναφέραμε παραπάνω, όπου βρίσκονται περίπου 5.000 εργοστάσια, τα περισσότερα από τα οποία είναι προμηθευτές της. Τα κτίρια, μάλιστα, έχουν υποστεί αναγκαστικές αλλαγές στις υποδομές, ούτως ώστε να δημιουργηθεί επιπλέον χώρος για τις ραπτομηχανές και τα ρολά υφασμάτων. Οι πόρτες στα υπόγεια είναι πάντα ανοιχτές για τον ατελείωτο κύκλο παραδόσεων και παραλαβών.
Όσο περνούν οι ώρες, τα ράφια γεμίζουν με διάφανες πλαστικές σακούλες στην αποθήκη και την ετικέτα της Shein πάνω τους. Όμως, ακόμα και μετά τις 10 το βράδυ, οι ραπτομηχανές δεν σταματούν. «Συνήθως εργαζόμαστε 10, 11 ή 12 ώρες την ημέρα», ανέφερε μια 49χρονη εργαζόμενος στο BBC. «Τις Κυριακές δουλεύουμε περίπου τρεις ώρες λιγότερες».
Μισθός ανά... κομμάτι
Οι εργάτες διαβάζουν τις αγγελίες εργασίας στον πίνακα. Αυτή είναι η εφοδιαστική αλυσίδα της Shein. Τα εργοστάσια έχουν συνάψει σύμβαση για την κατασκευή ρούχων κατόπιν παραγγελίας - άλλα μικρά, άλλα μεγάλα. Εάν η παρτίδα καταλήξει να είναι επιτυχημένη, οι παραγγελίες θα αυξηθούν και το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με την παραγωγή. Στη συνέχεια, τα εργοστάσια προσλαμβάνουν προσωρινούς εργάτες για να καλύψουν τη ζήτηση που δεν μπορεί να καλύψει το μόνιμο προσωπικό τους.
«Κερδίζουμε τόσο λίγα. Το κόστος ζωής είναι τώρα τόσο υψηλό», παραδέχεται ένας εργάτης, προσθέτοντας ότι ελπίζει να βγάλει αρκετά για να στείλει πίσω στα δύο παιδιά της που ζουν με τους παππούδες τους.
«Πληρωνόμαστε ανά κομμάτι», εξηγεί. «Εξαρτάται πόσο δύσκολο είναι το αντικείμενο. Κάτι απλό όπως ένα μπλουζάκι είναι ένα-δύο γιουάν [λιγότερο από ένα δολάριο] ανά κομμάτι και μπορώ να φτιάξω περίπου μια ντουζίνα σε μια ώρα».
Κύρια πηγή: https://www.bbc.com/news/articles/cdrylgvr77jo
Άλλες πηγές: jenny.gr , flash.gr