Για τρεις ημέρες, νέοι και νέες με και χωρίς σωματικές αναπηρίες συναντήθηκαν στο ξενοδοχείο Ρόδον, για να γνωριστούν, να μοιραστούν εμπειρίες και να ανακαλύψουν πώς είναι όταν η προσβασιμότητα λαμβάνεται υπόψη σε κάθε λεπτομέρεια.

Στιγμιότυπα από την κατασκήνωση

Από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού της κατασκήνωσης, ήταν σημαντικό για εμάς να μην υπάρχουν αποκλεισμοί στις δραστηριότητες και να είναι προσβάσιμες για όλα τα άτομα. Αυτό σήμαινε ότι δεν θα υπήρχε διαχωρισμός μεταξύ ατόμων, με ή χωρίς αναπηρίες. Το πρόγραμμα περιλάμβανε παράλληλες δραστηριότητες, δίνοντας στους συμμετέχοντες/ούσες τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε γιόγκα, διαδραστικά εργαστήρια, κατάδυση και θεατρικά εργαστήρια.

Η κατασκήνωση παρείχε επίσης πολλές ομαδικές δραστηριότητες, όπως αθλητικό τουρνουά με τοξοβολία, βόλεϊ και μπάσκετ. Τα βράδια μας έφερναν όλους πιο κοντά μέσα από δράσεις όπως ένα swap party και ένα pub quiz γεμάτο εκπλήξεις. Μέσα από τη συμμετοχή σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες καταφέραμε να ξεπεράσουμε στερεότυπα και εμπόδια με παιχνίδι, συνεργασία, γέλιο και χαρά. Μέχρι το τέλος της κατασκήνωσης, οι συμμετέχοντες/ουσες από μια ομάδα αγνώστων μεταμορφώθηκαν σε μια δεμένη παρέα, χάρη στις κοινές εμπειρίες που μοιράστηκαν.

Μαθήματα απο το Χάι Χούι

Κάθε πιλοτική δράση κρύβει μαθήματα που αποκαλύπτονται στην πορεία. Στην περίπτωση της κατασκήνωσης, ζήσαμε κυρίως θετικές εμπειρίες, αλλά και μερικές δυσκολίες, που μας έκαναν να σκεφτούμε βαθύτερα για το πώς θα βελτιώσουμε τις επόμενες μας πρωτοβουλίες.

Δεν υπάρχει «μία λύση για όλους» στην προσβασιμότητα

Ακόμα και όταν έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα και να έγιναν οι απαραίτητες προετοιμασίες,μπορεί να υπάρχουν εμπόδια – σωματικά και νοητικά. Μια ράμπα μπορεί να παραμένει πολύ απότομη, οι θέσεις στάθμευσης ατόμων με αναπηρία, αν και διαθέσιμες, να είναι περιορισμένες, και κάποιες δραστηριότητες να μην είναι εύκολες για όλους.

Μερικές φορές, δεν είναι μόνο τα σκαλιά ή οι στενές πόρτες που λειτουργούν ως εμπόδια, αλλά οι στάσεις και οι προκαταλήψεις των ανθρώπων.

Στο τέλος, μια εμπειρία καθορίζεται από τη διάθεση να βρούμε λύσεις και να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες μαζί. Μια προσβάσιμη κατασκήνωση δεν βασίζεται μόνο στις υποδομές, αλλά και στη θετική στάση, τη φαντασία και τη διάθεση για συνεργασία, που κάνουν την εμπειρία όμορφη και απολαυστική για όλους/ες.

Οι γυναίκες με αναπηρίες εξακολουθούν να μένουν στο περιθώριο

Ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα απο την κατασκήνωση ήταν η σαφής ανισορροπία φύλου στη συμμετοχή. Οι γυναίκες και τα κορίτσια με αναπηρίες ήταν σχεδόν απούσες, κάτι που μας προβλημάτισε έντονα.

Αυτή η απουσία δεν οφείλεται στην έλλειψη γυναικών με αναπηρίες στην κυπριακή κοινωνία, αλλά στις συστημικές δυσκολίες και στις διασταυρούμενες διακρίσεις που περιορίζουν την ορατότητα και τη συμμετοχή τους. Οι γυναίκες με αναπηρίες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε χώρους λήψης αποφάσεων και στη δημόσια ζωή, γεγονός που συχνά οδηγεί στον αποκλεισμό τους. Αυτός ο κύκλος αποκλεισμού θα συνεχιστεί αν δεν τον σπάσουμε συνειδητά.

Στον διάλογο για την προσβασιμότητα και την ένταξη, πρέπει να υπάρχει χώρος και για τη συζήτηση γύρω από την ισότητα των φύλων και την ίση εκπροσώπηση όλων των ατόμων. Η προσβασιμότητα απαιτεί μια διαθεματική προσέγγιση που στοχεύει στην αποδόμηση κάθε μορφής κοινωνικών περιορισμών και προκαταλήψεων. Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε ασφαλείς και χωρίς αποκλεισμούς χώρους, πρέπει να αποκτήσουμε συνειδητά διαθεματικά αντανακλαστικά.

Στο RESET, συνεργαζόμαστε και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε στενά με γυναίκες και κορίτσια με αναπηρίες για τη συν-δημιουργία δράσεων που αντανακλούν τις ανάγκες και τις φωνές τους. Η ουσιαστική συμμετοχή τους στον σχεδιασμό, στην οργάνωση και στην υλοποίηση πρωτοβουλιών είναι απαραίτητη. Αν και η φετινή κατασκήνωση δεν χαρακτηρίζεται από ισορροπημένη συμμετοχή αντρών και γυναικών, δεσμευόμαστε να δώσουμε προτεραιότητα στη συμμετοχή των γυναικών με αναπηρίες σε όλες τις μελλοντικές μας δράσεις, μέσα από μια συμμετοχική προσέγγιση που διασφαλίζει ότι όλοι και όλες νιώθουν ορατοί και ακουστοί.

Η προσβασιμότητα ωφελεί όλα τα άτομα μιας κοινωνίας

Όταν οι χώροι σχεδιάζονται ώστε να είναι προσβάσιμοι, γίνονται πιο φιλόξενοι και ευχάριστοι για όλα τα άτομα μιας κοινωνίας. Μια ράμπα βοηθά ένα άτομο σε αμαξίδιο, αλλά και έναν γονιό με βρεφικό καροτσάκι. Η καθαρή σήμανση διευκολύνει τα άτομα με προβλήματα όρασης, αλλά και όσους/ες επισκέπτονται για πρώτη φορά έναν χώρο. Οι προσβάσιμες εκδηλώσεις κάνουν τα άτομα με αναπηρίες να νιώθουν ότι ανήκουν, αλλά στηρίζουν και τις οικογένειες, τους φίλους και τους συντρόφους τους, αφού οι αγαπημένοι τους μπορούν να συμμετέχουν χωρίς περιορισμούς.

Με αυτόν τον τρόπο, η προσβασιμότητα καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και την κατανόηση σε μια κοινωνία, φέρνοντας τους ανθρώπους πιο κοντά με τρόπους που εμπλουτίζουν ολόκληρη την κοινότητα.

Τα επόμενα βήματα

Η κατασκήνωση Χάι Χούι δεν προορίζεται να είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Οι διοργανωτές – RESET, ΥΠΑΡΧΩ και Ablebook – δημιούργησαν το Χάι Χούι με στόχο την παροχή ψυχαγωγικών και προσβάσιμων δράσεων για όλους. Στόχος μας είναι η κατασκήνωση να καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός και να αποτελέσει μέρος μιας σειράς από προσβάσιμες εκδηλώσεις, τις οποίες επιδιώκουμε να υλοποιήσουμε ευρύτερα στην Κύπρο.

Ελπίζουμε το Χάι Χούι να λειτουργήσει ως πρότυπο για άλλες πρωτοβουλίες και εκδηλώσεις σε όλο το νησί, ενθαρρύνοντάς τες να επανασχεδιάσουν τους χώρους και τα προγράμματά τους με την προσβασιμότητα ως βασικό κριτήριο υλοποίησης.

Η προσβασιμότητα δεν πρέπει να είναι σκέψη της τελευταίας στιγμής ούτε «προαιρετική προσθήκη» όταν το επιτρέπουν οι προϋπολογισμοί - πρέπει να είναι βασικό,αδιαπραγμάτευτο στοιχείο σχεδιασμού σε όλα.

Η αποστολή μας είναι να δείξουμε ότι όταν οι χώροι σχεδιάζονται με γνώμονα όλους/ες, κάτι σπουδαίο θα συμβεί σίγουρα.

Ευχαριστίες και χορηγοί

Η εκδήλωση αυτή πραγματοποιήθηκε χάρη στη συνεργασία και στήριξη πολλών φορέων:

Διοργανωτές: RESET, ΥΠΑΡΧΩ, Ablebook

Υποστηρικτές: Επίτροπος του Πολίτη, Κυπριακή Παραολυμπιακή Επιτροπή

Πλατινένιος Χορηγός: IronFX

Χρυσοί Χορηγοί: Amdocs, Andrey & Julia Dashin's Foundation

Φιλοξενία: Rodon Mount Hotel & Resort

Στο προσωπικό και στους συμμετέχοντες/ουσες που συνέβαλαν σε αυτό το ταξίδι: Σας ευχαριστούμε που αποδείξατε ότι όταν οι χώροι σχεδιάζονται για όλους/ες, μόνο θετικό μπορεί να είναι το αντίκτυπο.

Για να παραμείνετε σε επαφή με το Χάι Χούι και τις δράσεις του, βρείτε μας στο Instagram: xaixoui.

Kείμενο απο την Μελίνα Θεοδώρου, με τη συμβολή της Στέφανης Καλαβαζίδου.