Ο Ιχνηλάτ(ρ)ης, έργο της ομάδας Ex-Piercing Arts σε σκηνοθετική επιμέλεια και κείμενα της Θεοδώρας Ανδρέου και χορογραφική επιμέλεια της Σταύρης Καλοπετρίδου, παρουσιάζεται στο πλαίσιο της Biennale Larnaca 2025, καλώντας τον θεατή να αποφασίσει: θα παραμείνει παρατηρητής ή θα δράσει;

Μιλήσαμε με τη Σταύρη Καλοπετρίδου για τη φιλοσοφία, τη δομή και τη βαθύτερη αναζήτηση πίσω από την παράσταση.

Η ιδέα της παράστασης γεννήθηκε από τη σύνθεση των λέξεων “ίχνος” και “λατρεία”. Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα που σας οδήγησε να δημιουργήσετε αυτόν τον “ενδιάμεσο χώρο” αναζήτησης και αποκάλυψης;

Η αφορμή ήταν η ανάγκη μας να σταθούμε απέναντι στον κόσμο όχι ως παρατηρητές, αλλά ως ενεργοί ιχνηλάτες. Ζούμε σε μια εποχή όπου τα γεγονότα μάς φτάνουν μέσα από οθόνες, μέσα από εικόνες που προκαλούν συγκίνηση αλλά και ένα αίσθημα ανημποριάς. Μένουμε, πολλές φορές, στη “ζώνη ασφαλείας” της θέασης, αποφεύγοντας να δράσουμε. Από αυτή την αμφιθυμία γεννήθηκε ο Ιχνηλάτ(ρ)ης — ένας “ενδιάμεσος χώρος” για τη συνεχή ανθρώπινη αναζήτηση: δεν είναι ούτε αρχή ούτε τέλος, αλλά μια διαδικασία εσωτερικής εξερεύνησης — ένα πεδίο όπου ο καθένας καλείται να ανακαλύψει τι σημαίνει γι’ αυτόν η αλήθεια και πώς επιλέγει να τη διεκδικήσει.

Θέλαμε να εξερευνήσουμε τη λεπτή γραμμή που χωρίζει τη συμμετοχή από την παρατήρηση και να αναδείξουμε την ευθύνη που εμπεριέχει και η μία και η άλλη στάση. Όπως είπε ο Jean-Paul Sartre, είμαστε υπεύθυνοι όχι μόνο για ό,τι πράττουμε, αλλά και για ό,τι δεν πράττουμε. Αυτό το φιλοσοφικό υπόβαθρο αποτέλεσε θεμέλιο για τη δημιουργία ενός τόπου αναζήτησης και αυτογνωσίας, ενός θεάτρου-καθρέφτη της συνείδησης.

Ο θεατής καλείται να αποφασίσει αν θα παρατηρήσει ή αν θα δράσει. Πόσο δύσκολο είναι να «σπάσει» αυτό το όριο μεταξύ θεατή και συμμετέχοντα και να τον οδηγήσετε σε μια βιωματική εμπειρία;

Το όριο μεταξύ θέασης και δράσης είναι η καρδιά του έργου. Ζούμε μέσα σε μια διαρκή αντίφαση: γνωρίζουμε, βλέπουμε, ενημερωνόμαστε, αλλά συχνά μένουμε παθητικοί. Αυτή η απόσταση —η “ζώνη ασφαλείας” μας— είναι βολική, αλλά και αποκαλυπτική. Στην παράσταση, δεν επιδιώκουμε να καταργήσουμε το όριο, αλλά να το φέρουμε στην επιφάνεια. Ο θεατής καλείται να το βιώσει, να το αναγνωρίσει, να δει πότε επιλέγει να κινηθεί και πότε να μείνει ακίνητος. Αυτή η μετατόπιση από το «παρακολουθώ» στο «συμμετέχω» είναι μια πράξη ευθύνης και ταυτόχρονα μια εμπειρία ελευθερίας.

Η δυσκολία έγκειται στο να δημιουργήσεις ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, όπου ο θεατής νιώθει ασφαλής να εκτεθεί, να επιλέξει, να εμπλακεί. Η συμμετοχή δεν επιβάλλεται· προσφέρεται ως δυνατότητα. Όπως και στη ζωή, κάθε επιλογή — ακόμα και η μη επιλογή — έχει συνέπειες. Αυτή η αίσθηση ευθύνης και ελευθερίας είναι που μετατρέπει τον θεατή σε “ιχνηλάτη” του ίδιου του του εαυτού. Και τότε τίθεται το ερώτημα: Είμαστε τελικά το αποτέλεσμα των επιλογών μας;

Η επιλογή του υπόγειου χώρου στάθμευσης ως σκηνικό είναι ιδιαίτερα συμβολική. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς αυτός ο μεταβατικός, ατελής χώρος μέσα στο πλαίσιο του έργου;

Ο υπόγειος χώρος στάθμευσης είναι ένας μη-τόπος· ένα περιβάλλον προσωρινό, πρακτικό, συχνά αφανές. Εκεί δεν «μένουμε» — απλώς «περνάμε». Αυτή η ενδιάμεση κατάσταση αντιπροσωπεύει ακριβώς τον κόσμο του Ιχνηλάτ(ρ)η: έναν χώρο όπου οι ταυτότητες μετακινούνται, οι επιλογές αφήνουν αποτυπώματα και οι πορείες συναντιούνται ή χάνονται.

Το υπόγειο κουβαλά μια εσωτερικότητα· συμβολίζει το υποσυνείδητο, το σκοτεινό σημείο όπου φυλάμε όσα δεν θέλουμε να αντικρίσουμε. Είναι ο τόπος όπου ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα ίχνη μας, χωρίς διακοσμητικές επιφάνειες ή προκαθορισμένες αφηγήσεις. Εκεί η αλήθεια δεν “εκτίθεται” — αποκαλύπτεται.

Το γεγονός ότι, στην πραγματικότητα, ο φυσικός χώρος όπου θα φιλοξενηθεί η παράσταση ανήκει σε ένα υπό ανέγερση ξενοδοχείο, ενδυναμώνει συμβολικά αλλά και “καρμικά” την επιλογή του τόπου. Το ίδιο το έργο μετατρέπεται σε ίχνος εικασίας και απευχής του μελλοντικού χώρου — μια πρόγευση του τι θα μπορούσε να υπάρξει και μια υπενθύμιση του τι ίσως θα θέλαμε να παραμείνει ανεκπλήρωτο.

Η παράσταση ισορροπεί ανάμεσα στην κίνηση, τον λόγο και τον χώρο. Πώς συνδιαλέγονται αυτά τα τρία στοιχεία για να αποδώσουν το υπαρξιακό ερώτημα “είμαστε το αποτέλεσμα των επιλογών μας”;

Η κίνηση εκφράζει την εσωτερική ορμή — είναι η φυσική γλώσσα της εξερεύνησης, της αναζήτησης και της επιλογής. Ο λόγος λειτουργεί ως συνείδηση — η προσπάθεια να αρθρώσουμε και να ερμηνεύσουμε τον κόσμο. Ο χώρος, τέλος, αποτελεί το πεδίο των επιλογών μας, το τοπίο όπου το σώμα και ο νους δοκιμάζονται.

Μαζί δημιουργούν μια ποιητική συνθήκη όπου κάθε πράξη, κάθε λέξη και κάθε παύση αποκτούν σημασία. Όπως και στη ζωή, δεν υπάρχει “ουδέτερη” θέση: ακόμη και η σιωπή είναι ένα ίχνος, μια επιλογή. Η σύνθεση αυτών των τριών στοιχείων οδηγεί τον θεατή να βιώσει το ερώτημα όχι ως αφηρημένη φιλοσοφία, αλλά ως προσωπική εμπειρία.

Το έργο παρουσιάζεται στο πλαίσιο της Biennale Larnaca 2025. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να αναπτύσσετε τέτοιου είδους καλλιτεχνικά projects μέσα σε φεστιβάλ που δίνουν βήμα σε σύγχρονες, πειραματικές μορφές τέχνης;

Η συμμετοχή στη Μπιενάλε Λάρνακας είναι μια ευκαιρία να τοποθετηθούμε μέσα σε έναν ευρύτερο διάλογο για το τι σημαίνει να δημιουργείς σήμερα — σε έναν κόσμο που αλλάζει, που δοκιμάζεται και που συχνά παρακολουθεί τον ίδιο του τον πόνο από απόσταση. Τέτοιου είδους πλαίσια μάς επιτρέπουν να συνδέσουμε το καλλιτεχνικό με το κοινωνικό, να διερευνήσουμε τη θέση μας απέναντι στα γεγονότα και να αναρωτηθούμε πώς η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο ευθύνης και αφύπνισης.

Σε εποχές όπου οι ισορροπίες ανάμεσα στην ασφάλεια και τη δράση, στην ενσυναίσθηση και την αποστασιοποίηση, δοκιμάζονται καθημερινά, καλλιτεχνικές δράσεις παρόμοιας φύσης γίνονται απαραίτητες. Είναι μια πρόσκληση να εξέλθουμε από τη “ζώνη ασφαλείας” μας και να δούμε —ή να πράξουμε— αλλιώς.

Πληροφορίες παράστασης

Τίτλος: Ιχνηλάτ(ρ)ης

Ιδέα: Ex-Piercing Arts

Σκηνοθετική Επιμέλεια / Κείμενα: Θεοδώρα Ανδρέου

Χορογραφική Επιμέλεια: Σταύρη Καλοπετρίδου

Σκηνογραφία: Κυριάκος Χριστοφίδης

Μουσική Επιμέλεια: Έλενα Φλουρή

Περφόρμερς: Σταύρη Καλοπετρίδου, Μαρία Χαραλάμπους, Άντρια Χρίστου, Πέτρος Νικολάου, Σωτήρης Σωτηρίου, Πολίνα Στάμπολη, Σταυριανή Τταντή, Έλενα Φλουρή

Χώρος: Υπόγειος χώρος υπό ανέγερση ξενοδοχείου – Ex Larnaka College, Μεχμέτ Αλή 65, Λάρνακα

Ημερομηνίες: 19/10 (πρώτη παρουσίαση), 25/10 (πρεμιέρα), 1, 2, 8 & 9/11/2025

Ώρες: 19:00–20:00 (πλην 19/10 – 11:30–12:30)

Διάρκεια: 60 λεπτά

Είσοδος: €20

Γλώσσα: Ελληνικά με αγγλικούς υπότιτλους

Κρατήσεις: Tickettailor link