Από την πρώτη τους προβολή στην τηλεόραση, την 1η Απριλίου 1997, μέχρι και τις 24 Μαρτίου 2023, τα Pokémon δεν σταμάτησαν να προβάλλονται, κατακτώντας μικρούς και μεγάλους. Σε αυτά τα 29 χρόνια προβλήθηκαν περισσότερα από 970 επεισόδια, ενώ μέχρι το 2020 κυκλοφόρησαν και 23 κινηματογραφικές ταινίες με πρωταγωνιστές τον Ash Ketchum, τον Pikachu και την παρέα τους. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν και spin-off σειρές όπως το Pokémon Origins και το Pokémon Generations, που εστίασαν περισσότερο στο σύμπαν των βιντεοπαιχνιδιών.

Ωστόσο, υπάρχει ένα επεισόδιο που έμεινε στην ιστορία για τους λάθος λόγους.

Το επεισόδιο που προκάλεσε μαζικά περιστατικά

Πρόκειται για το 38ο επεισόδιο της σειράς, που έμεινε γνωστό ως «Pokémon Shock». Ο επίσημος τίτλος του ήταν «Ο Ηλεκτρικός Στρατιώτης Ποριγκόν» (Computer Warrior Porygon) και προβλήθηκε για πρώτη – και τελευταία – φορά τον Δεκέμβριο του 1997 στην Ιαπωνία.

Λίγα λεπτά μετά την προβολή του, εκατοντάδες παιδιά μεταφέρθηκαν εσπευσμένα σε νοσοκομεία με συμπτώματα όπως σπασμούς, ερεθισμό στα μάτια, ζαλάδα, λιποθυμίες και σε ορισμένες περιπτώσεις προσωρινή τύφλωση. Συνολικά, σχεδόν 700 παιδιά χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα, ενώ αρκετά διανυκτέρευσαν στο νοσοκομείο, με κάποιες περιπτώσεις να διαγιγνώσκονται με επιληπτικά επεισόδια που προκλήθηκαν από φωτοευαίσθητη αντίδραση.

Τι συνέβη στη σκηνή

Στο επεισόδιο, ο Pikachu, ο Ash, η Misty και ο Brock ταξιδεύουν στον κυβερνοχώρο μέσω ενός ειδικού μεταδότη, ο οποίος χαλάει και τους παγιδεύει εκεί. Ο Porygon επιχειρεί να καταστρέψει το ψηφιακό περιβάλλον εξαπολύοντας ιούς, και ο Pikachu προσπαθεί να τον σταματήσει.

Σε μία καθοριστική σκηνή, ο Pikachu εκτοξεύει ηλεκτρικές επιθέσεις που συνοδεύονται από ταχύτατη εναλλαγή έντονων κόκκινων και μπλε λάμψεων. Η αστραπιαία και συνεχής αλλαγή φωτός – σε υψηλή συχνότητα – ήταν αυτή που προκάλεσε τα μαζικά περιστατικά φωτοευαίσθητης επιληψίας.

Εθνικό ζήτημα και δημόσια συγγνώμη

Το θέμα πήρε τεράστιες διαστάσεις στην Ιαπωνία. Τα τηλεοπτικά δίκτυα διέκοψαν προσωρινά τη μετάδοση της σειράς, ενώ οι αρμόδιες αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τα πρότυπα ασφαλείας στις παιδικές εκπομπές.

Η υπόθεση έφτασε σε τέτοιο σημείο, ώστε ο τότε Ιάπωνας πρωθυπουργός αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη για το περιστατικό, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά συμβάντα στην ιστορία της χώρας.

Το επεισόδιο δεν προβλήθηκε ποτέ ξανά, ενώ η βιομηχανία κινουμένων σχεδίων υιοθέτησε αυστηρότερους κανόνες σχετικά με τα εφέ φωτισμού και τις γρήγορες εναλλαγές χρωμάτων.

Παρά το σοκ, τα Pokémon όχι μόνο επέστρεψαν, αλλά συνέχισαν να εξελίσσονται σε ένα από τα πιο επιτυχημένα franchise παγκοσμίως. Το «Pokémon Shock» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η τεχνολογία και το περιεχόμενο μπορούν – απρόσμενα – να επηρεάσουν τη δημόσια υγεία.