Στα μαθηματικά, όταν αναφερόμαστε στην έννοια του ‘αναλλοίωτου’, εννούμε μια ποσότητα ή μια ιδιότητα που δεν μεταβάλλεται. Ομοίως, μιλώντας με τον όρο του scale invariance, αναφερόμαστε συνήθως σ’ένα σύστημα που παραμένει το ίδιο όσο μικρό ή μεγάλο μπορεί να είναι, ή δύναται να γίνει. Το scale είναι όμως αυτό που μας δείχνει μια ειδοποιό διαφορά. Για παράδειγμα, ένα χωριό με 1000 κατοίκους, δεν χρειάζεται την ίδια διοικητική οργάνωση μιας χώρας 100 εκατομμυρίων, ούτε ένα μικρό γραφείο που εργοδοτεί 3 άτομα δουλεύει με τον ίδιο τρόπο μιας αντίστοιχης πολυεθνικής 30.000 εργαζομένων. Στην Google, χρειάστηκε πολύ δουλειά και έρευνα για την ομαλή μετάβαση από την startup του γκαράζ και των 2 ατόμων στους χιλιάδες υπαλλήλους του σήμερα.

Αλλά πώς αυτό σχετίζεται με τις επερχόμενες εκλογές των ΗΠΑ;

Ας αναλογιστούμε για λίγο υπο αυτό το πρίσμα, την δυσανάλογη θέση που δίνεται στην βαρύτητα ενός και μόνο ατόμου (του προέδρου/πλανητάρχη) σε σχέση με την μεγάλη κλίμακα του συστήματος μιας τεράστιας χώρας. Ουσιαστικά αν το καλοσκεφτεί κανείς, όσο πιο μεγάλο το σύστημα, τόσο μεγαλύτερη και η αδράνεια στους κύκλους του. Oι πορείες μεγάλων εταιρειών είναι μια καλή αναλογία με τρανταχτά παραδείγματα κολοσσών που όσο μεγαλύτερη ήταν η ανάπτυξη που γνώρισαν, τόσο λιγότερο εύκολη υπήρξε η εξέλιξη τους, η συμπόρευση τους αν θέλετε με τις ραγδαίες αλλαγές της εποχής. Από την Nokia, την Kodak και την Xerox και πιο πρόσφατα την Blackberry, δεν μας κάνει εντύπωση που δεν βρέθηκε ένας ικανός ηγέτης να δώσει νέα πνοή σε αυτές τις εταιρείες πριν είναι πια αργά; Ίσως λοιπόν, ίσως και οφείλουμε να παραδεκτούμε ότι από κάποιο σημείο κι έπειτα, το μόρφωμα ενός συστήματος πορεύεται με τους δικούς του κανόνες, και τις περισσότερες φορές επιτρέπει μόνο μικρές ανατροπές αλλά τίποτα ουσιαστικά ρηξικέλευθο;

Μετά την ντροπιαστική θητεία του Bush Jr, ο Οbama ήρθε για να φέρει σαρωτικές αλλαγές στο εσωτερικό αλλά και στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν ο άνθρωπος που μας έκανε να πιστέψουμε ξανά στο ιδεώδες του Αμερικανικού ονείρου. Αναμφίβολα πέτυχε νίκες ειδικά σε κοινωνικά θέματα όπως τα LGBT δικαιώματα – και σίγουρα δεν βοηθήθηκε φτάνοντας στην προεδρία με την παγκόσμια οικονομία έτοιμη να καταρρεύσει. Ωστόσο, μπορεί κανείς να ισχυριστεί με παρησσία ότι άλλαξε κάτι μεγάλο; Η τρομοκρατία βασιλεύει ανα τον πλανήτη, η Wall Street χορεύει ακόμα στους ρυθμούς της απληστίας της, ο ρατσισμός στην Αμερική βρήκε την πρωθιέρεια του στο πρόσωπο του Donald, η ίση αμοιβή ανάμεσα στα δύο φύλα είναι ακόμα θέμα, και η ανεξέλεγκτη οπλοκατοχή στοιχίζει εκατοντάδες ζωές κάθε χρόνο.

Διακηρύττουμε ακόμα με αφέλεια ότι ένας χαρισματικός, πανέξυπνος και έντιμος άνθρωπος – όπως ο Barrack Obama, είναι ο μαγικός τρόπος να ανανεωθεί ένα σύστημα που χρειάζεται εκ βάθρων αλλαγές που φτάνουν μέχρι τα θεμέλια του. Ακόμα και στην δική μας τριτοκοσμική πολιτική πραγματικότητα, αισθανόμαστε αισιοδοξία δίνοντας την ψήφο μας σε φερέρλπιδες νέους που φαίνεται να έχουν την όρεξη να τροχιοδρομήσουν αλλαγές. Στην πραγματικότητα και παρόλες τις ευγενείς προθέσεις, ένας άνθρωπος δεν μπορεί να τα βάλει μ’ένα πεπαλαιωμένο σύστημα, που αν ήταν κινήτο θα ήταν ένα Nokia που κανένας εύγλωττος λόγος ή ρητορική μαεστρία δεν θα μπορούσε να παραλλάξει ποτέ σε smartphone.

Μολαταύτα, οι εκλογές Νοεμβρίου μας απασχολούν. Τις συζητάμε γιατί δυσκολευόμαστε ακόμα να πιστέψουμε πώς ένας μισογύνης, πολεμοχαρής bully που δεν πληρώνει τους φόρους του, διεκδικεί την προεδρία απέναντι σε μια ικανή και έξυπνη πολιτικό με εμπειρία – που μπορεί να μην έχει τα επικοινωνιακά χαρίσματα της Michelle και του Barrack, αλλά ξέρει τί της γίνεται. Τις συζητάμε γιατί ζώντας σε μια περίοδο παγκόσμιας αβεβαιότητας, ψάχνουμε ψεγάδια ψυχραιμίας και συναίνεσης στο πρόσωπο ενός ή μιας πλανητάρχη που αν μη τι άλλο, φαίνεται να έχει σώας τας φρένας. Όχι γιατι τρέφουμε αυταπάτες ότι θα αλλάξει κάτι με το μαγικό της ραβδί, αλλά για να μην τινάξει την μπάνκα -και μας μαζί – στον αέρα.