Αρχής γενομένης του έτους 2017, όλοι πλέον υποβάλλουν τις φορολογικές τους δηλώσεις ηλεκτρονικά. Για τις εταιρείες βέβαια, η υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή είχε αρχίσει από το 2010. Από φέτος όμως, η υποχρέωση αυτή επεκτείνεται και σε φυσικά πρόσωπα. Είναι πλέον γνωστό ότι η υποβολή γίνεται μέσω της Υπηρεσίας Taxisnet στην οποία ο φορολογούμενος εγγράφεται, αποκτά πρόσβαση στο λογισμικό και συμπληρώνει τη φορολογική του δήλωση.

Περαιτέρω, η οποιαδήποτε πληρωμή φόρου γίνεται, πραγματοποιείται τις πλείστες περιπτώσεις μέσω της πλατφόρμας jccsmart, στην οποία ο φορολογούμενος και πάλι εγγράφεται. Για ένταξη σε σχέδιο Ληξιπρόθεσμων Οφειλών σε περίπτωση αδυναμίας του φορολογουμένου να συμμορφωθεί με την καταβολή των φορολογικών του χρεών, ο φορολογούμενος υποβάλλει αίτηση μέσω της Διαδικτυακής Δίοδου Ασφαλείας «Αριάδνη» (για την οποία και πάλι χρειάζεται εγγραφή και παρουσίαση σε Κέντρο Εξυπηρέτησης του Πολίτη για ταυτοποίηση), μέσω της οποίας παρέχεται πρόσβαση σε ηλεκτρονικές υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες από την Κυπριακή Δημοκρατία. Για σκοπούς άμεσης φορολόγησης, μόνο η ένταξη σε σχέδιο καταβολής φορολογίας με δόσεις διεκπεραιώνεται μέσω του «Αριάδνη»∙ οι υπόλοιπες υπηρεσίες, όπου υπάρχει η δυνατότητα ηλεκτρονικού χειρισμού, διεκπεραιώνονται ανάλογα, είτε μέσω Taxisnet είτε μέσω jccsmart. Άλλοι φόροι άμεσης φορολογίας όπως η Έκτακτη Αμυντική Εισφορά («ΕΑΕ») ή ο Φόρος Κεφαλαιουχικών Κερδών («ΦΚΚ») δεν υποστηρίζονται από το Taxisnet ή την Αριάδνη και υποβάλλονται δια χειρός. Σε περίπτωση καθυστερήσεων, όπου επιβάλλονται επιπλέον τόκοι και καθυστερήσεις, δεν είναι δυνατή η καταβολή φόρου διαδικτυακά και οι φορολογούμενοι απαιτείται όπως προσέρχονται στα ταμεία.

Συνεπώς, η φορολογική συμμόρφωση για ένα μέσο φορολογούμενο απαιτεί τρεις εγγραφές σε τρεις υπηρεσίες, οι οποίες είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους. Ακόμα και οι υπάρχουσες υπηρεσίες αδυνατούν να καλύψουν όλο το φάσμα των φορολογικών υποχρεώσεων του μέσου φορολογουμένου. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει η δυνατότητα ο φορολογούμενος να έχει μια συνολική εικόνα του φορολογικού του φακέλου μέσω μιας πληροφοριακής θυρίδας καθώς (α) η πληροφόρηση των δικών του υποβολών δηλώσεων και πληρωμών φόρου είναι διάσπαρτη στις ανάλογες υπηρεσίες και (β) δεν έχει πρόσβαση στον φορολογικό του φάκελο ηλεκτρονικά. Αντίστοιχα, δυσχεραίνεται και ο έλεγχος της συμμόρφωσης από το Τμήμα Φορολογίας.

Η παροχή αποτελεσματικής τεχνολογικής υποστήριξης και η ανάπτυξη εξειδικευμένου λογισμικού προς εξυπηρέτηση τόσο των φορολογικών αρχών όσο και των φορολογουμένων, καθίσταται άμεση ανάγκη. Σε αυτόν τον τομέα οι αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων χωρών έχουν αναπτύξει αποτελεσματικούς τρόπους τόσο φορολογικής συμμόρφωσης όσο και υποβολής ή λήψης πληροφοριών για τους φορολογουμένους. Στην Ιρλανδία για παράδειγμα, ο φορολογούμενος δεν έχει μόνο δικαίωμα να υποβάλει ηλεκτρονικά τη φορολογική του δήλωση όταν αυτή είναι εμπρόθεσμη αλλά έχει και το δικαίωμα ηλεκτρονικού υπολογισμού τόκων και καθυστερήσεων και ηλεκτρονικής καταβολής τους, αίτησης για επιστροφή φόρου, πρόσβασης στο αρχείο όλων των πληρωμών και αποδείξεων του και αίτησης για οποιαδήποτε φορολογική ελάφρυνση προβλέπεται από τη νομοθεσία. Το λογισμικό τους είναι ειδικά προσαρμοσμένο ώστε να εξυπηρετείται ο φορολογούμενος ακόμα και από το κινητό του τηλέφωνο. Έτσι, από τη μια μειώνεται αισθητά ο απαιτούμενος χρόνος συμμόρφωσης και από την άλλη αυξάνεται το ποσοστό συμμόρφωσης για τη χώρα. Παρόμοια συστήματα εφαρμόζουν μεταξύ άλλων και η Μάλτα, η Εσθονία και οι Σκανδιναβικές χώρες, με πολύ καλά αποτελέσματα.

Η επένδυση σε κατάλληλα λογισμικά δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη∙ η ανάλογη επένδυση πρέπει να γίνει και από τους φορολογουμένους και κατά κύριο λόγο από τις επιχειρήσεις, ειδικότερα εάν αναλογιστεί κανείς και τις αυξημένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης που αφορούν επιχειρήσεις τόσο σε τοπικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο. Τέτοιοι φορολογούμενοι χρειάζονται όχι μόνο ένα αποτελεσματικό λογισμικό συμμόρφωσης φορολογικών υποχρεώσεων από τη μεριά των φορολογικών αρχών αλλά και την ανάπτυξη δικών τους, εσωτερικών συστημάτων (είτε από τους ίδιους είτε από εξειδικευμένους παροχείς υπηρεσιών), στοιχείο που θα τους επιτρέπει να συμμορφώνονται άμεσα, διατηρώντας μαζεμένα όλα τα απαραίτητα στοιχεία που χρειάζονται για τη φορολογική τους συμμόρφωση.

Μόνο με σωστά ανεπτυγμένα και ορθώς επιλεγμένα λογισμικά, τα οποία ελέγχονται για τη συμβατότητα τους με τα λογισμικά συστήματα των φορολογικών αρχών, μπορεί να επιτευχθεί όχι μόνο η σωστή επιτήρηση της φορολογικής συμμόρφωσης από το Τμήμα Φορολογίας, αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση των φορολογικών παροχών από τις επιχειρήσεις.

Γιώργος Μαρκίδης, Διοικητικός Σύμβουλος, Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών, KPMG Limited