24 Dec 2018

14 + 1 κλασικές Χριστουγεννιάτικες ταινίες για να δεις και να ξαναδείς

Διαχρονικοί τίτλοι να στριμάρεις αυτές τις μέρες συν το εορταστικό ζομπο-μιούζικαλ “Anna and the Apocalypse” που παίζεται στις αίθουσες

Γράφει ο Μαρίνος Νομικός.

Holiday Inn (1942)

Το πρώτο χριστουγεννιάτικο μιούζικαλ, κατευθείαν απ’ τη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ και με πρωταγωνιστές δύο από τους αδιαφιλονίκητους βασιλιάδες του θεάματος: τον τραγουδιστή Bing Crosby και τον χορευτή Fred Astaire σε έναν άκρως ψυχαγωγικό συνδυασμό. Χαζοχαρούμενο, ζαχαρένιο και πατριωτικό όσο επέβαλε η εποχή (Β’ ΠΠ) αλλά με εντυπωσιακά χορευτικά νούμερα, αξέχαστα τραγούδια (13 στο σύνολο) και διάχυτη feel-good εορταστική ατμόσφαιρα. Έμεινε στην ιστορία αφενός γιατί εδώ πρωτάκουσε ο πλανήτης το περίφημο «White Christmas» (που έγραψε ο φημισμένος συνθέτης Irving Berlin και το οποίο τιμήθηκε με Όσκαρ) κι αφετέρου γιατί αποτέλεσε την έμπνευση για την ονομασία της γνωστής σε όλους μας αλυσίδας ξενοδοχείων.

It's a Wonderful Life (1946)

Εμείς έχουμε το “Μόνος στο σπίτι” και οι Αμερικανοί αυτό το αγαπησιάρικο δράμα που παίζεται ανελλιπώς στην τηλεόραση από.. χμμμ... πάντα; Ο all-American James Stuart είναι o καλόκαρδος, συμπονετικός τύπος που νοιάζεται πάντα για τους συνανθρώπους του. Την παραμονή των Χριστουγέννων απογοητευμένος και πιεσμένος από οικονομικά χρέη είναι έτοιμος να θέσει τέλος στη ζωή του. Τότε εμφανίζεται ο φύλακας άγγελος του για να του δείξει πόσο πολύτιμος είναι για τη ζωή πολλών ανθρώπων και ότι αξίζει πολλά περισσότερα από όσο ο ίδιος νομίζει. Μπορεί να ακούγεται κάπως corny αλλά αποτελεί τη μαγιά με την οποία φτιάχτηκαν 1.000.000 χριστουγεννιάτικες ταινίες και τηλεταινίες από τότε μέχρι σήμερα. Και δεν ξέρω εάν πρέπει να χαίρομαι ή να τη μισώ γι΄ αυτό.

Miracle on 34th Street (1947)

Η Maureen O’ Hara είναι η είναι υπεύθυνη του καταστήματος παιχνιδιών Macy’s στη Νέα Υόρκη. Ο Άη Βασίλης του συγκεκριμένου πολυκαταστήματος, απολύεται λόγω μέθης και τη θέση του παίρνει εσπευσμένα ο Edmund Gwenn που ορκίζεται ότι είναι ο αληθινός Αϊ Βασίλης. Όπως και το “It’s a Wonderful Life”, πρόκειται για μια κλασική εορταστική αμερικανιά που όμως προβάλλεται σπάνια στην κυπριακή τηλεόραση. Κι αυτό έχει γνωρίσει άπειρα (ανεπίσημα) remakes και παραλλαγές όμως το αυθεντικό διαθέτει εκείνη την παλιομοδίτικη γοητεία που απλά είναι αδύνατο να της αντισταθείς.

White Christmas (1954)

Μετά την απόλυσή τους από το στρατό, δύο φίλοι αποφασίζουν να δημιουργήσουν ένα μουσικό σχήμα. Μπλέκονται όμως σε περιπέτειες όταν γνωρίζουν δύο όμορφες αδελφές του ιδίου χώρου. Κλασικό χριστουγεννιάτικο μιούζικαλ (παραλλαγή του «Holiday Inn» με το οποίο μοιράζεται αρκετούς από τους συντελεστές) που συνδυάζει τα υποκριτικά και χορευτικά ταλέντα του Bing Crosby και του Danny Kaye με τη σκηνοθετική μαεστρία του Michael Curtiz (Casablanca, The jazz singer). Η πλοκή μπορεί να φαντάζει λίγο απλοϊκή και αφελής, αλλά οι κεφάτες ερμηνείες και τα υπέροχα χορευτικά (και τραγούδια), συνθέτουν ένα άκρως διασκεδαστικό σκηνικό - με λίγα λόγια την απόλυτη ψυχαγωγία. Εννοείται πως κι εδώ ακούγεται το ομώνυμο τραγούδι του Bing Crosby σε σύνθεση Irving Berlin. Η Rosemary Clooney ήταν θεία του George (πέθανε το 2002).

A Christmas Story (1983)

Αυτό εδώ έγινε κλασικό σχεδόν από την πρώτη μέρα προβολής του στις αίθουσες. Βασισμένο στο μυθιστόρημα «In God We Trust, All Others Pay Cash» της Jean Shepherd, το «A Christmas Story» θεωρείται ένα από τα καλύτερα χριστουγεννιάτικα φιλμ όλων των εποχών, για πολλούς ακόμα κι απ’ το ιερό «It’s a wonderful life». Με την πλοκή να τοποθετείται στις ΗΠΑ των 40s, το φιλμ παρακολουθεί απλά τις προσπάθειες ενός 9χρονου πιτσιρικά να ζήσει ως παιδί τα Χριστούγεννα, όμως η γλυκιά και αθώα προσέγγιση σε συνδυασμό με την άρτια απεικόνιση του κυνισμού της μεταπολεμικής Αμερικής, κατατάσσει το φιλμ πολύ μακριά από το συνήθη χριστουγεννιάτικο ζαχάρωμα που μας κατακλύζει αυτές τις μέρες. Έξοχη αναπαράσταση της εποχής, αξιόλογες ερμηνείες -ειδικά απ’ τον μικρό Peter Billingsley- και σενάριο που πιάνει το αληθινό νόημα των Χριστουγέννων χωρίς να καταφεύγει σε υπερβολές, μελό ή χαζοχαρούμενα ρομάντζα. Ο Bob Clark έκανε –παραδόξως- την εποχική ταινία τρόμου «Black Christmas» (1974) και τη σεξοκωμωδία «Porky’s» (1982). Όπως και το «It’s a wonderful life», αγνοήθηκε όταν πρωτοκυκλοφόρησε, για να εξελιχθεί με τα χρόνια σε ένα απαραίτητο χριστουγεννιάτικο στολίδι.

Gremlins (1984)

Γνωρίζετε τους κανόνες: Μην τα αφήνετε στον ήλιο, μην τα βρέξετε και το κυριότερο, μην τα ταΐσετε μετά τα μεσάνυχτα! Ο Steven Spielberg δεν φτιάχνει μόνο τεράστια hits τα μυρίζεται κιόλας από μακριά, όπως όταν έπεσε στα χέρια του το σενάριο του πρωτόβγαλτου τότε Chris Colombus γύρω από ένα τσούρμο τερατάκια που τρομοκρατούν μια μικρή πόλη ανήμερα των Χριστουγέννων. Ως παραγωγός ανέθεσε τη σκηνοθεσία στον Joe Dante (The Howling) και το αποτέλεσμα είναι μία από τις πιο πετυχημένες κωμωδίες τρόμου στην ιστορία με ίσες δόσεις μαύρου χιούμορ και ανατριχίλας και φυσικά την εμβληματική φιγούρα του Γκρέμλιν-μοϊκάνα.

Die Hard (1988)

Για να μην ξεχνιόμαστε, η απόλυτη χορταστική περιπέτεια που έθεσε νέα στάνταρτ στο είδος είναι ταυτόχρονα και η "σπουδαιότερη χριστουγεννιάτικη ιστορία που ειπώθηκε ποτέ" όπως τουλάχιστον ισχυρίζεται το trailer που κυκλοφόρησε η Fox πρόσφατα (δείτε το πιο πάνω). Το φιλμ καθιέρωσε τον John McTiernan ως μετρ της δράσης, ανέβασε τις μετοχές του Bruce Willis (και τον λάνσαρε ως action hero) και μας σύστησε τον τσαμπουκαλή και χιουμορίστα Αμερικανό αντι-ήρωα John McClane που τα βάζει με ένα στρατό Ευρωπαίων κακών (Γερμανών για την ακρίβεια με αποτέλεσμα στη γερμανική βερσιόν να αλλάξουν τα ονόματα και την καταγωγή των τρομοκρατών). Οι ρυθμοί κυλάνε σφαίρα, η δράση δεν σταματάει λεπτό, η λογική είναι μονίμως απούσα και πολλοί από τους φόνους υπερβολικά γραφικοί και splatter (κόπηκαν σε πολλές χώρες) και ο συχωρεμένος Alan Rickman είναι ο αλησμόνητος κακός . Τι άλλο να ζητήσει κανείς;

Scrooged (1989)

Όχι η τυπική μεταφορά του “A Christmas Carol” αλλά μια μάλλον πολύ ελεύθερη διασκευή με δηλητηριώδες χιούμορ και ένα τρελό γαϊτανάκι ειδικών εφέ. Ο Bill Murray είναι ο κυνικός και σκληρόκαρδος TV executive (υπάρχει κι άλλο είδος;) που έρχεται στα ίσα του όταν τον επισκέπτονται τρία φαντάσματα και του δείχνουν πόσα απίδια χωράει ο σάκος.

Home Alone (1990)

Από όλες τις εορταστικές ταινίες αυτή εδώ θεωρείται σε Ελλάδα και Κύπρο ο “Μπεν Χουρ των Χριστουγέννων” - δεν νοείται Δεκέμβριος χωρίς τις τσιρίδες του Macaulay Culkin ή τα βογγητά του Joe Pesci. Οκτάχρονος πιτσιρικάς ξυπνάει σε ένα άδειο σπίτι καθώς η οικογένεια έφυγε για διακοπές ξεχνώντας το βλαστάρι τους πίσω και μπαίνει στο στόχαστρο δύο ληστών. Το τι ακολουθεί το ξέρουν και οι πέτρες ή πιο σωστά οι βόλοι όπου γλιστρούν πάνω οι δύο κακοποιοί. Τεράστια επιτυχία ακολουθήθηκε από τέσσερις κατώτερες συνέχειες και σχεδόν κατέστρεψε τη ζωή του νεαρού πρωταγωνιστή της.

The Muppet Christmas Carol (1992)

Τι καλύτερο από τον Michael Caine να υποδύεται τον αρχιτσιγκούναρο Σκρουτζ; Και ο Κέρμιτ ο βάτραχος τον φτωχό υπάλληλο του πρώτου που δεν του έφτανε που δεν έχει στον ήλιο μοίρα, αλλά είναι παντρεμένος και με την Μις Πίγκι; Αναμφίβολα η αστειότερη βερσιόν της δημοφιλούς ιστορίας του Ντίκενς.

The Nightmare Before Christmas (1993)

Αν και πολλοί αποδίδουν τη σκηνοθεσία αυτού του γκόθικ παραμυθιού στον Tim Burton η αλήθεια είναι πως υπεύθυνος για μια από τις πιο αγαπημένες εποχικές ταινίες όλων των εποχών είναι ο Henry Selick ενώ ο δημιουργός του “Ψαλιδοχέρη” παρείχε την ιδέα και εκτέλεσε χρέη παραγωγού. Αποτέλεσμα, ένα Χριστουγεννιάτικο καρτούν (βασικά stop motion) που έχει περισσότερα κοινά με κολοκύθες και σκελετούς παρά με τάρανδους και Αγιοβασίληδες. Ο βασιλιάς του Halloweentown Τζακ Σκέλιγκτον, προσπαθεί να κυριαρχήσει πανηγυρικά στην περίοδο των Χριστουγέννων και να αλλάξει τους ρυθμούς της πόλης. Ενάντια στη συμβουλή της Σάλι της μοναχικής ζαβολιάρας κούκλας, που έχει κρυφά αισθήματα για αυτόν, ο Τζακ βάζει σε δράση τρία άτομα για το έθιμο του Halloween – τους Λοκ, Σοκ και Μπάρελ – για να τον βοηθήσουν να απαγάγει τον Άγιο Βασίλη.

Love Actually (2003)

Πριν το Χόλιγουντ αρχίσει να ξεφουρνίζει all star cast κουραμπιέδες τύπου “Valentine’s Day” και “New Year’s Eve”, οι Βρετανοί το έκαναν πιο διακριτικά και πολύ καλύτερα. Οι ερωτικές ζωές διαφόρων ατόμων (περιλαμβανομένων του Βρετανού πρωθυπουργού, ενός χήρου, ενός συγγραφέα, μιας αφοσιωμένης συζύγου και μητέρας και ενός απογοητευμένου Αμερικανού) εμπλέκονται γλυκά ένα μήνα πριν τα Χριστούγεννα στο Λονδίνο. Γλυκιά σαν το πρώτο φιλί, απολαυστική σαν ένα κουτί σοκολατάκια και αισιόδοξη όπως ένα χριστουγεννιάτικο πρωϊνό, η πολυπρόσωπη αυτή ρομαντική κομεντί είναι η τρανή απόδειξη της αδιαμφισβήτητης υπεροχής των Βρετανών στο είδος. Έξυπνο σενάριο, σπαρταριστές ατάκες, υπέροχοι χαρακτήρες, διάχυτη ρομαντική ατμόσφαιρα και σύσσωμη η Premiere League των Βρετανών ηθοποιών (Hugh Grant, Emma Thompson, Colin Firth, Keira Knightley, Rowan Atkinson, Liam Neeson, Alan Rickman, Bill Nighy).

Bad Santa (2003)

Ο Billy Bob Thornton είναι απλά ά-παι-χτος στο ρόλο ενός Αϊ Βασίλη που μεθοκοπάει, βρίζει ασυστόλως (ακόμα και μικρά παιδιά), πηδάει χοντροκώλες και –φυσικά- ληστεύει τα εμπορικά κέντρα όπου δουλεύει με τον νάνο φίλο του. Το χριστουγεννιάτικο φιλμ μπορεί να σου κάτσει βαρύ σαν κακοχωνεμένος κουραμπιές όμως ευτυχώς η ταινία του Terry Zwigoff (από μια ιδέα των αδελφών Coen) πραγματικά έχει όλα όσα δεν πρέπει να έχει το είδος: πολιτικά μη-ορθούς χαρακτήρες, παρακμιακή ατμόσφαιρα, αναρχική διάθεση κι ένα συνεχές κι ανελέητο ποδοπάτημα όλων εκείνων των «μη» και των «πρέπει» που μπορούν να κάνουν τις γιορτινές μέρες πολύ σπαστικές. Ο Thornton δίνει ρεσιτάλ κυνικότητας, σαδισμού και αθυροστομίας και αν υπήρχε δικαιοσύνη στο Χόλιγουντ (ή ο Αϊ Βασίλης) θα είχε το Όσκαρ στην κωλότσεπη. Σαφώς προτιμότερη από οποιαδήποτε εορταστική μαλακία του Hallmark ή του Lifetime.

The Polar Express (2004)

Η τρίτη συνεργασία του Robert Zemeckis με τον Tom Hanks (μετά τα «Forrest Gump» και «Castaway») εντυπωσιάζει περισσότερο ως επίτευγμα παρά ως ουσία. Κι αυτό γιατί είναι η πρώτη ταινία γυρισμένη εξ’ ολοκλήρου με την τεχνική motion capture technology (αποτύπωση κίνησης) σε συνδυασμό με τον παραδοσιακό τρόπο κινηματογραφικής αφήγησης. Δηλαδή οι ηθοποιοί φορούσαν μια σκούρα στολή με εκατοντάδες σένσορες, ο καθένας από τους οποίους στέλνει το σήμα του στον κεντρικό υπολογιστή, που με τη σειρά του αποτυπώνει ψηφιακά το σύνολο της εικόνας. Το αποτέλεσμα ήταν τότε άκρως εντυπωσιακό αν και σήμερα έχει ξεπεραστεί πλέον τεχνολογικά.

BONUS

Anna and the Apocalypse (2018)

Αν πάτε σινεμά αυτές τις μέρες μη χάσετε το πρώτο χριστουγεννιάτικο νεανικό μιούζικαλ με ζόμπι. Ναι, με ζόμπι. Η μαθήτρια Άννα (Ella Hunt) και οι φίλοι της ζουν τα first world problems τους στο κοιμισμένο αγγλικό χωριό τους μέχρι που ξεσπά ζόμπι αποκάλυψη και αναγκάζονται να τρέξουν, να πετσοκόψουν και να τραγουδήσουν στο δρόμο προς την επιβίωση. Σ’ ένα τέτοιο concept η γραμμή που χωρίζει το ευφυές από το γελοίο είναι πολύ λεπτή όμως στο φιλμ του John McPhail όλως παραδόξως όλα λειτουργούν στην εντέλεια. Συμπαθητικοί χαρακτήρες, κοφτερό χιούμορ, ευφάνταστα μουσικά νούμερα κι εκεί που λες αποκλείεται να γίνει καλύτερο να’ σου ζόμπι, κουβάδες αίματος και η γλυκιά πρωταγωνίστρια να σπάει ζομποκόκκαλα με ένα διακοσμητικό χριστουγεννιάτικο μπαστουνάκι.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ Χο-χο-χο... χώσε: Οι πιο αλλόκοτες, ηλίθιες ή εντελώς fucked up Χριστουγεννιάτικες ταινίες

Σχετικά με τον συντάκτη

Μαρίνος Νομικός

Χιούμορ, ευφυϊα, καυστικότητα κι αντανακλαστικά γατίσια! Αυτός είναι ο Μαρίνος Νομικός κι αν δεν κατέχεις, για ρίξε βλέφαρο στα κείμενά του, μεμιάς θα καταλάβεις!

CINEMANIA