Χριστόδουλος Ανδρέου: «Η τέχνη είναι πάντα εκεί, για να δείχνει τον δρόμο προς την ελευθερία»
Ο ανερχόμενος Κύπριος σκηνοθέτης μιλά στην Avant Garde για την τολμηρή παράσταση που υπογράφει «Φοίνιξ-Οι άλλοι είσαι εσύ» που θα δούμε σε Λευκωσία και Λεμεσό
Ο ανερχόμενος Κύπριος σκηνοθέτης Χριστόδουλος Ανδρέου έχει συστηθεί με επιτυχία στο θεατρικό κοινό της Κύπρου με την παραστάση Μουσική Δωματίου (2020 - 2021) σε πρωτότυπο κείμενο και μουσική σύνθεση, μέσω της μεθόδου της σκηνοθεσίας ως δραματουργία. Πέρυσι παρουσίασε σε παγκύπρια πρώτη και παραγωγή της «Σόλο για Τρεις» το έργο του Ιβάν Βιριπάγιεφ, Οξυγόνο.
Αυτή την φορά, επανήλθε με μια παράσταση βασισμένη και πάλι στη μέθοδο της σκηνοθεσίας ως δραματουργία (directing as play-writing) με τίτλο «Φοινιξ: Οι άλλοι είσαι εσύ». Μια παράσταση που εμπεριέχει ισότιμα τον λόγο, την κίνηση και τη μουσική. Όλα αυτά τα στοιχεία της παράστασης είναι πρωτότυπα και προέκυψαν από τους αυτοσχεδιασμούς και την αλληλεπίδραση των ηθοποιών και του μουσικού κατά τη διάρκεια των προβών, όπως μας εξηγεί στην κουβέντα που κάναμε με αφορμή την παράσταση που θα δούμε σε Λευκωσία και Λεμεσό στο Θέατρο Ριάλτο.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για αυτό το έργο;
Από μια προσωπική ανάγκη αναζήτησης του εαυτού σε σχέση με τους άλλους, γιατί αν δεν υπάρχει ο άλλος για να λογοδοτήσουμε δεν υπάρχει λόγος να διατυπώσουμε το ποιοι είμαστε.
Πώς θα χαρακτήριζες αυτή την παράσταση;
Βαθιά ανθρώπινη με το χιούμορ, την ευαισθησία και την αλήθεια που φέρουν τα βλέμματα, τα σώματα, οι μελωδίες και οι λέξεις των άλλων σε μας.
Εξήγησε μας λίγο τον τίτλο και γιατί τον επέλεξες;
Ο τίτλος είναι ακριβώς αυτό που πραγματεύεται η παράσταση. Η ταυτότητα μας ορίζεται από την συνάντηση του ενός με τον άλλον και αυτό το σύνολο των άλλων δημιουργούν τον παρόντα εαυτό μας. Ο μύθος του Φοίνικα αποτυπώνει την ιδέα της αναγέννησης του εαυτού, μέσα από την καταστροφή του, μέσα από τις στάχτες του, μέσα από το ίδιο υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος. Αναζητώντας αυτό το υλικό από τους χαρακτήρες του έργου ακολουθούμε την πορεία της αναγέννησής τους.

Από τι υλικό είναι φτιαγμένοι οι ήρωες σου;
Από ένα παζλ βλεμμάτων, συναισθημάτων, αναμνήσεων και ονείρων δικών τους ή των άλλων. Η παράσταση και οι χαρακτήρες του έργου προέκυψαν από τη μέθοδο της σκηνοθεσίας ως δραματουργία (directing as play-writing), όπου μέσα από τη διαδικασία των προβών δημιουργούνται ταυτόχρονα παράσταση και κείμενο. Λόγος, κίνηση και μουσική είναι πρωτότυπα και παράχθηκαν μέσα από την αλληλεπίδραση των ηθοποιών και του μουσικού και βρίσκονται ισότιμα επί σκηνής για να αφηγηθούν ζωντανά την αλήθεια των ανθρωπίνων σχέσεων.
Βλέποντας το οπτικό υλικό της παράστασης κάποιος θα μπορούσε να πει ότι θα δούμε μία τολμηρή παράσταση ή όχι;
Είναι μια τολμηρή παράσταση όχι όμως μόνο σε πρώτο επίπεδο, αλλά κυρίως στο ότι το να σκάψεις βαθιά μέσα σου, να αναμετρηθείς με σένα, να αφήσεις πίσω σου ότι σου έχουνε φορέσει οι άλλοι και να αναζητήσεις το “ποιος είμαι” θέλει τόλμη και δύναμη.

Οι ήρωες σου ακολουθούν μία πορεία αναζήτησης, γράφει το δελτίο Τύπου της παράστασης, ακολουθώντας μία πορεία αναζήτησης του «ποιος είμαι;» μέσα από τους άλλους που ορίζουν την ταυτότητα τους. Θεωρείς ότι αυτό είναι μία πραγματικότητα στον σύγχρονο άνθρωπο;
Αναπόφευκτα είναι, το ζήτημα όμως είναι αν την εξωτερικεύουμε και αν την μοιραζόμαστε αυτήν μας την ανάγκη για αναζήτηση. Οι περισσότεροι καταπιέζουν τον εαυτό τους, ζουν εγκλωβισμένοι για να χωρέσουν στην ταυτότητα που έφτιαξαν οι γονείς τους, οι σύντροφοί τους, ο κοινωνικός τους περίγυρος.
Το έργο καταλαβαίνω πως δημιουργεί πολλά ερωτήματα και φιλοσοφικά. Θα δώσει απαντήσεις στο τέλος;
Είμαι της άποψης ότι τις απαντήσεις τις δίνουμε εμείς και ο καθένας από μας δίνει τις δικές του ερμηνείες στα πράγματα. Η παράσταση δεν είναι εδώ για να διδάξει. Παρουσιάζει την αλήθεια που κρύβουν οι ανθρώπινες σχέσεις σε συγκεκριμένες συνθήκες. Ο θεατής παρακολουθεί και βιώνει την παράσταση καθοδηγούμενος κυρίως από την δική του οπτική. Προσβλέπουμε όμως στο να τον βάλει στην διαδικασία να σκεφτεί και να αναρωτηθεί φεύγοντας.
Ποια θεωρείς ότι είναι τα σημερινά χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του καιρού μας και πόσο εγκλωβισμένοι είμαστε σε νόρμες και πλαίσια;
Ο άνθρωπος σήμερα έχει αποκτήσει μια ρομποτική λειτουργία. Οι ρυθμοί της καθημερινότητας τον έχουν κάνει να χάσει τον αυθορμητισμό του, την χαρά του για επικοινωνία, για φλερτ από κοντά και έχει γίνει έρμαιο της τεχνολογίας, προγραμματισμένος να απαντά μονολεκτικά για να εκπληρώσει τις ανάγκες του. Πόσες φορές βλέπουμε ζευγάρια μάτια και αν ναι, για πόση ώρα αντέχουμε; Πέραν όμως από την τεχνολογία, σαν κοινωνία είμαστε εγκλωβισμένοι και στα πατριαρχικά πρότυπα που έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές. Όμως πάντα υπάρχουν αυτοί οι τολμηροί που θα ζήσουν όπως θέλουν, ελεύθεροι χωρίς στεγανά και η τέχνη είναι πάντα εκεί, σε κάθε εποχή για να δείχνει τον δρόμο προς την ελευθερία να είναι ο εαυτός τους, ο δικός τους εαυτός, με αυτόν που αισθάνονται ολοκληρωμένοι, ισορροπημένοι και ζωντανοί.

Είσαι ένα πολύ νέος σκηνοθέτης, επαγγελματίας του θεάτρου στην Κύπρο. Ποιο θεωρείς πως είναι το πιο σημαντικό πρόβλημα που έχεις να αντιμετωπίσεις ως νέος καλλιτέχνης στην Κύπρο;
Όσοι ασχολούμαστε με την τέχνη στην Κύπρο, θεωρούμαστε, από μια μεγάλη μερίδα του κόσμου αλλά κυρίως από το κράτος, ως χομπίστες επειδή απλά και μόνο αγαπάμε τη δουλειά μας. Όταν ο πολιτισμός αποκτήσει την προσοχή και τη σημασία που του αξίζει στην πράξη, τότε θα ενισχυθεί το ταμείο του πολιτισμού, θα αναπτυχθεί η πολιτιστική συνείδηση του κόσμου ώστε να ανέβει και η ποιότητα της δουλειάς των καλλιτεχνών.
Τι ονειρεύεσαι για το μέλλον ως καλλιτέχνης;
Όνειρο. Μέλλον. Καλλιτέχνης. Το μέλλον το φτιάχνουμε μόνοι μας και οι καλλιτέχνες οφείλουν να κάνουν την αρχή μέσα από την τέχνη τους για έναν κόσμο πιο ερωτεύσιμο. Η τέχνη από μόνη της είναι ένας έρωτας που άμα παθιαστείς μαζί της δεν ξεμπερδεύεις ποτέ. Για να απαντήσω όμως... θα ήθελα να συναντώ ανθρώπους με κοινές ανησυχίες, ηχηρά κίνητρα, που να ονειρευόμαστε παρέα και να θέλουμε να μοιραστούμε όλα αυτά που μας ταλανίζουν με το κοινό. Τότε ο έρωτας μεγαλώνει.
Το έργο «Φοίνιξ: οι άλλοι είσαι εσύ» είναι μία παραγωγή της θεατρικής ομάδας Σόλο για Τρεις σε σύλληψη και σκηνοθεσία Χριστόδουλου Ανδρέου.
Ταυτότητα παράστασης
Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Χριστόδουλος Ανδρέου
Δραματουργία: Λένα Σιταρά
Κινησιολογία: Παναγιώτης Τοφή
Μουσική σύνθεση: Ανδρέας Οικονομίδης
Σκηνικά-Κοστούμια: Γιώργος Γιάννου
Σχεδιασμός Φωτισμού: Βασίλης Πετεινάρης Βοηθός σκηνοθέτη: Γιάννης Μίνως
Bοηθός Σχεδιστή Φωτιστού: Αχιλλέας Μουσκής
Γραφικά: Μαρία Ανδρέου
Φωτογραφίες: Δημήτρης Λούτσιος
Trailer: Αντώνης Πουλιάσης
Χειριστής Φωτισμών: Αντρέας Καρσεράς
Επί σκηνής: Βάρσια Αδάμου, Σαββίνα Γεωργίου, Παναγιώτης Τοφή, Γιώργος Χιώτης και ο μουσικός Ανδρέας Οικονομίδης. Διεύθυνση Παραγωγής: Μαρία Μανναρίδου Καρσερά
Παραστάσεις
Λευκωσία, Wherehaus 612 Μιχαήλ Κουσουλίδη 5, 1041 Λευκωσία
18, 20, 22, 23, 27, 29, 30 Μαḯου 2023, 20:30. Κρατήσεις: 96147809.
Λεμεσό, Θέατρο Ριάλτο Αντρέα Δρουσιώτη 19, Πλατεία Ηρώων, 3040 Λεμεσός
Τετάρτη 24 & Πέμπτη 25 Μαϊου 2023, 20:30. Πληρ. 77777745.
Τιμές Εισιτηρίων: €15/ €12* (* φοιτητές, στρατιώτες, άνεργοι, συνταξιούχοι, πολύτεκνοι, ηθοποιοί)
Η παράσταση συνιστάται για άτομα 15 ετών και άνω.