Η Συνωμοσία της Πυρίτιδας του 1605 είχε οργανωθεί από μια ομάδα Καθολικών, με σκοπό τη δολοφονία του βασιλιά Ιακώβου Α' της Αγγλίας, της οικογένειάς του και πολλών μελών της αριστοκρατίας, με την ανατίναξη των κτιρίων του Βρετανικού Κοινοβουλίου στο Λονδίνο κατά την έναρξη της Βουλής, στις 5 Νοεμβρίου 1605. 

O Γκάι Φωκς γεννήθηκε στο Γιορκ της Αγγλίας στις 13 Απριλίου 1570. Μετά την ενηλικίωσή του εντάχθηκε στο στρατό ως μισθοφόρος και ταξίδεψε στην Ευρώπη για να συμμετάσχει στον Ογδονταετή Πόλεμο στο πλευρό της Καθολικής Ισπανίας ενάντια στην Ολλανδική Δημοκρατία. Με την επιστροφή του στην Αγγλία, το 1604 ο Φωκς έγινε μέλος μιας μικρής ομάδας αγγλοκαθολικών, με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Κάτεσμπι, ο οποίος σχεδίαζε να δολοφονήσει τον προτεστάντη βασιλιά Ιάκωβο και να τον αντικαταστήσει με την κόρη του, την πριγκίπισσα Ελισάβετ, που ήταν τρίτη στη σειρά διαδοχής. Ο Φωκς περιγράφεται από τον εβραίο ιερέα και πρώην συμμαθητή του Oswald Tesimond ως "ένα άτομο ευχάριστο στην προσέγγιση και με ευγενικούς τρόπους, που ήταν εναντίον των διενέξεων και ήταν πιστός στους φίλους του".

Λόγω της εμπειρίας του, ο Φωκς θα μετατραπεί στον “εγκέφαλο” της δράσης της ομάδας, η οποία μεγάλωνε διαρκώς. Είχαν νοικιάσει ένα διαμέρισμα κοντά στο Παλάτι του Ουέστμονστερ και η ομάδα άρχισε τη διάνοιξη μιας σήραγγας κάτω από το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Η πρόοδος, ωστόσο, ήταν αργή, αφού τα μέλη δεν ήταν συνηθισμένα σε σκληρή χειρωνακτική εργασία. Τελικά, το Μάρτιο του 1605, η ομάδα κατάφερε να εκμεταλλευτεί τις διασυνδέσεις της στην Αυλή και νοικίασε ένα κελάρι κάτω από τη Βουλή των Λόρδων.

Το σχέδιο του τούνελ εγκαταλείφθηκε γρήγορα και σύντομα ο Φωκς κατάφερε να γεμίσει την υπόγεια αποθήκη με περίπου 30 βαρέλια πυρίτιδας, που κρύφτηκαν κάτω από άνθρακα και κομμάτια ξύλου. Τα πάντα ήταν έτοιμα για να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο. Ενδεχομένως να είχαν προετοιμαστεί πολύ νωρίς, διότι ορισμένα από τα μέλη άρχισαν να αμφιβάλλουν για το σχέδιο, εκφράζοντας ανησυχίες για τους Καθολικούς που θα βρίσκονταν παρόντες στο Κοινοβούλιο την ώρα της έκρηξης. Δέκα ημέρες πριν τη σχεδιαζόμενη επίθεση, ο Λόρδος Μοντίγκλ, ένας μεταρρυθμιστής Καθολικός, έλαβε ένα σημαντικό γράμμα, που τον συμβούλευε για τη δική του ασφάλεια να βρει μια δικαιολογία για να βρει μια δικαιολογία να απουσιάσει από το Κοινοβούλιο την 5η Νοεμβρίου.

Μετά από ανώνυμη επιστολή που έλαβε ο λόρδος να παραμείνει, η κυβέρνηση ξεκίνησε έρευνες, αφού γνωστοποιήθηκε η επιστολή στο Βασιλιά και ανακαλύφθηκαν τα βαρέλια. Ο Φωκς συνελήφθηκε την ίδια νύχτα, ενώ τα περισσότερα μέλη τράπηκαν σε φυγή και συνελήφθηκαν τρεις μέρες μετά. Εκτελέστηκαν και τα 13 μέλη της οργνάνωσης, αφού βασανίστηκαν.

 Η 5η Νοεμβρίου γιορτάζεται στη Βρετανία ως η Νύχτα του Γκάι Φωκς (Guy Fawkes Night ή Bonfire Night), σε ανάμνηση της αποτυχημένης προσπάθειας του Φωκς να ανατινάξει το Βρετανικό Κοινοβούλιο στις 5 Νοεμβρίου 1605 και να οργανώσει τη «Συνωμοσία της Πυρίτιδας» σαν αντίδραση στην τυραννική βασιλεία του Ιακώβου Α’ και στα σκληρά μέτρα του προτεστάντη βασιλιά απέναντι στους Καθολικούς.

Ο Γκάι Φωκς εκτελέστηκε σαν σήμερα, στις 31 Ιανουαρίου το 1606. 

Πηγή

Πηγή φωτογραφίας