Με μια γραφή που κινείται ανάμεσα στο παράλογο και το βαθιά ανθρώπινο, δημιουργεί κόσμους όπου το καθημερινό μετατρέπεται σε αίνιγμα και το παράδοξο γίνεται ο καθρέφτης της πραγματικότητας. Από το "Το Θαύμα της Αναπνοής" έως τον "Άνθρωπο Στο Πηγάδι", ο Σωτάκης έχει καταφέρει να χαράξει μια διαδρομή που συνδυάζει τη φιλοσοφική διάθεση με το μαύρο χιούμορ και τη λεπτή ειρωνεία. Οι ήρωές του συχνά παλεύουν με την έννοια της ύπαρξης, την κοινωνική αποξένωση και τη διαρκή αναζήτηση νοήματος, σε έναν κόσμο που μοιάζει ταυτόχρονα γνώριμος και αλλόκοτος. Το έργο του, πολυμεταφρασμένο και πολυβραβευμένο, αποδεικνύει ότι η ελληνική λογοτεχνία διαθέτει ακόμα φωνές ικανές να προκαλούν, να συγκινούν και να ανανεώνουν το τοπίο της σύγχρονης αφήγησης.

Με αφορμή τη συμμετοχή του στο επερχόμενο Nicosia book festival 2025, ο συγγραφέας μάς μίλησε για τη σημασία της συγγραφής, αλλά και τον τρόπο “γεννιούνται” τα βιβλία του. Διαβάστε όλα όσα μας είπε. 

Κύριε Σωτάκη, κάθε σας βιβλίο μοιάζει να κινείται ανάμεσα στο ρεαλισμό και το παράλογο. Πώς θα περιγράφατε εσείς τον κόσμο των ιστοριών σας;

Είναι ακριβώς έτσι. Οι ιστορίες μου χρειάζονται και τα δύο αυτά στοιχεία για να αποκτήσουν σάρκα και οστά. Ο απλός ρεαλισμός δε θα ήταν σίγουρα αρκετός, ενώ μια υπερβολική δόση παράλογου θα αλλοίωνε τη συνολική ατμόσφαιρα. Θα έλεγα ότι οι ιστορίες μου κινούνται μάλλον σε μια κατ' επίφαση πραγματικότητα, σε έναν κόσμο που ενώ μοιάζει χειροπιαστός, αληθινός, τελικά μεταμορφώνεται σε έναν κόσμο που ισορροπεί σε μια αλλόκοτη συνθήκη.

Τι σας ωθεί να γράφετε; Είναι ανάγκη, συνήθεια ή μια μορφή διαλόγου με τον εαυτό σας;

Κατά κάποιο τρόπο, όλα αυτά μαζί. Μετά από τόσα χρόνια, η συγγραφή είναι πλέον μια φυσική διαδικασία, έχω αναπτύξει μια δική μου ταχύτητα, έναν εσωτερικό ρυθμό και κάθε τόσο επανέρχομαι με κάτι καινούριο. Θα έλεγα ότι η ανάγκη για επικοινωνία με τους ανθρώπους είναι η κινητήριος δύναμη, είναι αυτό που με ωθεί να συνεχίσω. 

Πόσο χρόνο χρειάζεστε για να «γεννηθεί» ένα βιβλίο — από την πρώτη ιδέα μέχρι την τελευταία τελεία;

Κάθε βιβλίο ακολουθεί τον δικό του δρόμο και τις δικές του παραμέτρους σε σχέση με τον τρόπο που γράφεται και ολοκληρώνεται. Θα πω εδώ ότι για να ξεκινήσω να δουλεύω, πρέπει να έχω πρώτα γράψει όλο (ή σχεδόν όλο) το βιβλίο στο μυαλό μου, να έχει ολοκληρωθεί μέσα μου, τότε έχει έρθει η σωστή ώρα να ξεκινήσω. Ενδεικτικά να σας πω, ότι υπάρχουν βιβλία μου που γράφτηκαν σε πέντε μήνες κι άλλα που χρειάστηκαν τρία χρόνια.

Το «Μισή καρδιά» τιμήθηκε με το Prix Méditerranée Étranger — τι σημαίνει για εσάς αυτή η διεθνής διάκριση;

Είναι σαφώς μια πολύ σημαντική στιγμή για μένα. Πρόκειται για ένα βραβείο που δίνεται από τη Γαλλική Ακαδημία και στο παρελθόν έχει δοθεί σε σημαντικούς λογοτέχνες. Πρακτικά σημαίνει βέβαια μόνο ένα πράγμα, ότι μου δίνει τη δύναμη να συνεχίσω να δουλεύω, να σκέφτομαι τη λογοτεχνία ως ένα τρόπο έκφρασης.

Πώς νιώθετε όταν βλέπετε το έργο σας να μεταφράζεται και να ταξιδεύει σε τόσες γλώσσες και χώρες;

Είναι δίχως άλλο ένα υπέροχο συναίσθημα. σχεδόν μεταφυσικό. Η διαδικασία της γραφής είναι τόσο μοναχική, τόσο προσωπική και ξαφνικά σε μια άλλη χώρα, σε ένα άλλο σημείο του πλανήτη, ένας αναγνώστης σού μιλάει για κάτι που έγραψες σε συνθήκες απόλυτης μοναξιάς, έχει τη δική του άποψη, τη δική του οπτική για το έργο σου. Αυτή είναι η μαγεία της τέχνης, η επικοινωνία, ο λόγος που αξίζει κανείς να γράφει.

Πιστεύετε ότι ο σύγχρονος αναγνώστης έχει αλλάξει; Διαβάζει διαφορετικά απ’ ό,τι παλαιότερα;

Σίγουρα. Η ταχύτητα που ζούμε είναι διαφορετική, κάνουμε τα πάντα με ταχύτερους ρυθμούς, και η ανάγνωση δεν αποτελεί εξαίρεση. Ωστόσο υπάρχουν πολύ ικανοί αναγνώστες, που έχουν τη δυναμική και την γνώση να "σκάψουν" πολύ βαθιά σε ένα βιβλίο, ομολογουμένως τέτοιους αναγνώστες θέλουμε. Ξέρετε, η ανάγνωση είναι κι αυτή μια τέχνη, δεν είναι εύκολο να είναι κανείς καλός αναγνώστης, θέλει συνέπεια και αφοσίωση.

Ο Δημήτρης Σωτάκης θα συμμετάσχει στο Nicosia Book Fest, Πάρκο Ακρόπολης, το Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025, στη Λογοτεχνική Σκηνή στις 16:00 με το νέο του βιβλίο «Η Πικρή Αλήθεια».