13 Apr 2018

Λαϊκές παραδόσεις και δεισιδαιμονίες για την Παρασκευή και 13

Είναι σήμερα, ναι

Αν και στις λαϊκές παραδόσεις της Ελλάδας και της Ισπανίας, «καταραμένη» μέρα όταν το ημερολόγιο δείχνει 13 θεωρείται περισσότερο η Τρίτη και όχι η Παρασκευή, στον αγγλοσαξονικό κόσμο η Παρασκευή είναι αυτή που έχει συνδεθεί με κάτι κακό.

Καταρχάς είναι αυτό που οι Άγγλοι και οι Αμερικάνοι ονομάζουν «ημέρα του κρεμασμένου», καθώς η Παρασκευή ήταν η μέρα που απαγχόνιζαν τους θανατοποινίτες. Δεν θεωρείται επομένως τυχαίο που ένα από τα πιο γνωστά θρίλερ όλων των εποχών φέρει τον τίτλο «Παρασκευή 13». Ακόμη και στην Πληροφορική υπάρχει ιός με το όνομα «Παρασκευή και 13» (Friday 13th), ο οποίος έχει το χαρακτηριστικό να ενεργοποιείται όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή δείξει ημέρα Παρασκευή και ημερομηνία 13.

Η μέρα αυτή θεωρείται σε πολλες χώρες ως ακατάλληλη για μια σειρά εργασιών και δραστηριοτήτων, όπως είναι η γέννηση, ο γάμος, η έναρξη μιας νέας δουλειάς, το ξεκίνημα του πλοίου για ένα νέο ταξίδι, για τις μετακομίσεις, για να κόψει κάποιος τα νύχια του κ.α.

Ο βαθμός της δεισιδαιμονίας είναι τέτοιος που οι Ούγγροι για παράδειγμα πιστεύουν πως όταν κάποιος γεννηθεί Παρασκευή, μπορεί το κακό να φύγει από πάνω του μονο αν ρίξει λίγο από ... το αίμα του σε ένα κομμάτι ύφασμα από τα ρούχα του και έπειτα το κάψει, καίγοντας μαζί οποιαδήποτε κατάρα μεταφέρει η μέρα αυτή.

Πλήθος επίσης οι συμβολισμοί σε όλους τους χρόνους της ανθρώπινης ιστορίας. Για παράδειγμα στα Ταρό το «13» σημαίνει θάνατος, ενώ την ίδια στιγμή το 13ο κεφάλαιο της Αποκάλυψης είναι «αφιερωμένο» στο «θηρίο» και τον «Αντίχριστο».

Οι βόρειοι λαοί μάλιστα της Ευρώπης, σε μια ανάλογη ιστορία με αυτή της χριστιανικής παράδοσης, μιλούν για την θεά Freya (στην οποία και βασίζεται το Friday - Παρασκευή), που εξοβελίστηκε ως μάγισσα στα βουνά και πραγματοποιούσε κάθε χρόνο μια γιορτή στην οποία καλούσε 11 ακόμη μάγισσες, συν έναν 13ο, τον «Εξαποδώ».

Γνωστή και η ιστορία για τον θεό Loki, τον απρόσκλητο 13ο καλεσμένο που έφερε τη δυστυχία στην Γη.

Ο μύθος των Ναιτών

Η πιο ολοκληρωμένη ίσως ιστορία για την Παρασκευή και 13 είναι ο μύθος για τους Ναΐτες ιππότες.

Σύμφωνα με αυτόν, ήταν Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 1307, όταν ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος, ο επονομαζόμενος και «Ωραίος», έδωσε τη διαταγή να συλληφθούν όσοι ναϊτες ιππότες βρίσκονταν στη χώρα. Ακολούθησαν μαζικά βασανιστήρια και εκτελέσεις Ναϊτών.

Τον Μάρτιο του 1314 πέθαναν στην πυρά, ο αρχηγός των Ναϊτών στη Γαλλία, ο Ζακ ντε Μολέ και ένας από τους υπαρχηγούς του, ο Ζεφρί ντε Σαρνί. Ο θρύλος διατείνεται πως ο ντε Μολέ, προτού ξεψυχήσει, προέβλεψε ότι μέσα στο χρόνο θα πέθαιναν δυο άνθρωποι: Ο Φίλιππος κι ο Πάπας Κλήμης ο Πέμπτος, ο οποίος είχε πεισθεί από τον βασιλιά να συναινέσει στις διώξεις.

Έτσι και έγινε. Ο Πάπας «έφυγε» από ασθένεια κι ο Φίλιππος χτυπημένος από αγριογούρουνο, κατά τη διάρκεια κυνηγιού. Αυτό ήταν! Η «επιβεβαίωση» του Ο Ντε Μολέ προσέδωσε άφθονο μεταφυσικό... κύρος στη μαύρη, για τους Ναϊτες, ημερομηνία της απαρχής των συλλήψεων.

Κόσμος