Άνθρωποι της Κύπρου: Οι κρυμμένοι ήρωες της καθημερινότητας

Άνθρωποι της Κύπρου: Οι κρυμμένοι ήρωες της καθημερινότητας

people of cyprus photo
Φωτογραφίες ανθρώπων με ενδιαφέρουσα ιστορία και όχι απαραίτητα ελκυστική εικόνα. Αυτοί οι άνθρωποι, οι Άνθρωποι της Κύπρου, βρήκαν την social mediaκή τους θέση στο instagram και το facebook, λαμβάνοντας κάτι περισσότερο από το like μας... Το ενδιαφέρον μας.

Κάπου ανάμεσα στο ακατάσχετο scrolling και στα captions των τριών λέξεων, υπάρχει και ένας λογαριασμός που postάρει φωτογραφίες ανθρώπων καθόλου instagrammable.

Η Ιλιάνα Κουλαφέτη, τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, μας συστήνει ανθρώπους της Κύπρου που έχουν ενδιαφέρουσες ιστορίες να πουν, ακριβώς όπως και η ιστορία πίσω από τη δημιουργία του συγκεκριμένου project.  


Ποιοι είναι οι people of Cyprus; 
Οι «Άνθρωποι της Κύπρου», είναι όλοι όσοι ζουν και προσφέρουν σε αυτόν τον τόπο. Ανεξαρτήτως εθνικότητας, θρησκείας, χρώματος, προσωπικών επιλογών. Αν και όλο αυτό το πρότζεκτ ξεκίνησε για λόγους καταγραφής της ιστορίας της Κύπρου, και ως εκ τούτου προσέγγιζα και προσεγγίζω, ως επί τω πλείστω, Κύπριους στην καταγωγή, θεωρώ πως όλοι οι άνθρωποι που μοιράζονται τούτον τον τόπο είναι Άνθρωποι της Κύπρου. Και είναι κάτι που θα δει κανείς στον λογαριασμό, όπου μπορεί να διαβάσει την ιστορία ενός πρόσφυγα του ’74 κι ενός πρόσφυγα του ’20. Ενός βοσκού των βουνών κι ενός οικονομικού μετανάστη της πόλης. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ένα χρόνο πριν, καθισμένη στο wine bar του Δημήτρη από τη Λόφου, αποφάσισα πως ήρθε η στιγμή να συγκεντρώσω όλες τις μικρές ιστορίες που είχα μαζέψει από ‘δω κι από ‘κει, σε ένα λογαριασμό. Κλέβοντας το πορτραίτο ενός παππού, που ζωγράφισε ο Βασίλης, για λογότυπο, και κοινοποιώντας ως πρώτη ιστορία την εμπειρία του Δημήτρη από τη Λόφου, χωρίς να γνωρίζω πως λογότυπο και ιστορία είχαν κοινό τόπο καταγωγής, ξεκίνησα. Κι έτσι γεννήθηκε το People of Cyprus, ένα project με μοναδικό στόχο την καταγραφή ανθρώπινων ιστοριών σαν μια νοσταλγική εθνογράφηση. Ένα χρόνο και κάτι ψιλά μετά, 300 φωτογραφίες, γνωριμίες, ιστορίες, κυπριακούς καφέδες με το κατιτίς τους, χαρά και λύπη, καταγραφή της ιστορίας, ήρθε και με βρήκε ένα μήνυμα χαμογελαστό συνοδευμένο από το πορτραίτο ενός ωραίου παππού. Το μήνυμα έγραφε «το logo σας». Και κάπως έτσι πήρα το μαγνητόφωνο από τη μία και τον Βασίλη από την άλλη, και τράβηξα να γνωρίσω το «λογότυπό» μου, τον κύριο Πέτρο. Ο κύριος Πέτρος, που λέτε, είναι ο άνθρωπος που κοσμεί την όμορφη αυτή φιγούρα του λογότυπου. Πρόσφυγας από τη Λάπηθο στη Λόφου είναι ένας άνθρωπος ωραίος με λεβέντικη κορμοστασιά, στα 98 του, που ξέρει να τσιαττίζει έξυπνα και περίτεχνα και να προσφέρει άπλετα. Ξεκίνησε ως οδηγός λεωφορείου ως ένας από τους πρώτους της εταιρείας «Λάμπουσα» και συνέχισε ως οδηγός της Λόφου, προσφέροντας υπηρεσίες σε ένα χωριό που δυσκολευόταν, ανοίγοντας κυριολεκτικά δρόμους στη ζωή των κατοίκων του. Σήμερα, πιστός φίλος του τιμονιού, θα σε ρωτήσει «πάμε κανά γυρούι με το αυτοκίνητο;» και είναι αδύνατον να αρνηθείς στα ευγενικά του μάτια. Η πανέμορφη τοιχογραφία που σήμερα κοσμεί ένα τοίχο σπιτιού στη Λόφου, φιλοτεχνήθηκε από τον καλλιτέχνη @twenty_three_artist το 2016 στο πλαίσιο του φεστιβάλ Ξαρκής και στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ που πραγματοποιεί ο ίδιος εδώ και χρόνια, ζωγραφίζοντας κυπριακές φιγούρες. Ο κύριος Πέτρος «Κουρβελλος» όπως έμεινε γνωστός, συγκεντρώνει στα χρόνια και στο πρόσωπό του, όλα τα χαρακτηριστικά και τη νεώτερη ιστορία της Κύπρου. Στο πρόσωπο του κύριου Πέτρου, βρήκα τα χαρακτηριστικά ενός κόσμου που πάει να χαθεί και που οφείλουμε να γνωρίσουμε εκ των έσω και να διαφυλάξουμε.

A post shared by People of Cyprus (@people.of.cyprus) on

 

Πώς προέκυψε η ιδέα για έναν λογαριασμό αποκλειστικά για αυτούς; 
Λόγω των σπουδών μου και της ενασχόλησής μου με την προφορική ιστορία, είχα αρκετές μαρτυρίες και φωτογραφίες στο αρχείο μου. Σιγά σιγά άρχισα να τις δημοσιεύω στον προσωπικό μου λογαριασμό, όμως κάποια στιγμή σκέφτηκα πως θα ήταν καλό να τις συγκεντρώσω κάπου όπου η προσωπική μου ζωή και αυτές οι φωτογραφίες δεν θα μπλέκονταν. Έτσι, έφτιαξα τον λογαριασμό People of Cyprus, με πρότυπο το Humans of New York. Ήθελα ένα λογαριασμό που ο κόσμος θα ακολουθούσε όχι επειδή γνωρίζει εμένα προσωπικά, αλλά επειδή του αρέσει αυτό που διαβάζει. Γενικότερα, είχα στο πίσω μέρος του μυαλού μου πως ήθελα να φτιάξω κάτι που θα μείνει και που θα ωθήσει τον κόσμο στο να δει την ιστορία με άλλο μάτι, από μία πιο κοινωνιολογική σκοπιά. Θεωρώ πως η ιστορία και η γνώση της δεν αφορά μόνο τους βασιλιάδες, τους πολέμους, τις αιτίες και τις αφορμές των παγκοσμίων πολέμων αλλά όλους τους ανθρώπους, γνωστούς και άγνωστους.

Υπήρξε κάποιο ερέθισμα που δημιούργησε αυτή την επιθυμία; 

Στο Πανεπιστήμιο παρακολούθησα ένα μάθημα με τίτλο «Προφορική Ιστορία», στη διάρκεια του οποίου ήρθα σε επαφή με αιχμάλωτους του 1974 προκειμένου να γράψω την εργασία μου. Και εκεί κατάλαβα πως αφενός, ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας οφείλει να προέρχεται από τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της και αφετέρου, το να δίνεις την ευκαιρία σε κάποιον να σου μιλήσει λειτουργεί λυτρωτικά. Δεν έχει τόση σημασία αν οι μαρτυρίες ανταποκρίνονται 100% στην αλήθεια ή αν τα γεγονότα που αφηγούνται περιέχουν ανακρίβειες. Σημασία έχει η ιστορία να μπορεί να εκδημοκρατίζεται και να μην αποτελεί μόνο αποτέλεσμα έρευνας αρχείων, αλλά ένα συνδυασμό σε συγκριτικό επίπεδο διαφόρων πηγών, έμψυχων και άψυχων. Μέσα από το πρότζεκτ αυτό λοιπόν, νιώθω πως εκπληρώνω την ανάγκη μου να αξιοποιήσω όλα όσα έμαθα κατά τη διάρκεια των σπουδών μου, προσφέροντας πίσω στην κοινωνία.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

| μεγάλωσα ακούγοντας τη μάνα μου να αφηγείται πώς εκείνος ο λεβέντης ο παππούς μου, ο Ηλίας, την σπούδασε πουλώντας ό,τι έβρισκε στους δρόμους. Άλλοτε, πρόσφυγας στην πλατεία Κακοπετριάς, έβγαζε αξιοπρεπώς τα προς το ζην πουλώντας λαχεία κι άλλοτε, πρόσφυγας πάλι στην πλατεία Ομονοίας και Καρύτση, πουλώντας λουλούδια. Και κάπως έτσι μεγάλωσα με μια τεράστια αδυναμία στους ανθρώπους, που αξιοπρεπώς, πουλάνε κάτι όμορφο όρθιοι για ώρες στους δρόμους, στις πλατείες, στις υπεραγορές. Σήμερα, βγαίνοντας από μια υπέραγορα γνώρισα τον κύριο Μάριο Αλεξάνδρου, πρόσφυγα από τον κατεχόμενο Άγιο Λουκά της παλιάς Λευκωσίας. Με χαμόγελο, αξιοπρέπεια κι ένα ελαφρύ δισταγμό, τον δισταγμό της ευγένειας, μας είπε για το βιβλίο του. Λάτρης της κυπριακής παράδοσης έγραψε ένα βιβλίο με δικά του αυτοσχέδια τσιαττιστά και μου είπε πως θα ακολουθήσουν κι άλλοι τόμοι. Ο κύριος Μάριος μου θύμισε κείνον λοιπόν τον παππού μου, που δυστυχώς δεν χάρηκα πολύ, αλλά μέσα από διηγήσεις τον επλασα ως είχε° ένα Ζορμπά με αξιοπρέπεια, ευγένεια, αυθεντικότητα. Αν συναντήσετε τον κύριο Μάριο Αλεξάνδρου να μην βιαστείτε να προσπεράστε. Να πείτε μια καλημέρα και να τον ακούσετε να σας διηγείται με μάτια που χαμογελάνε πόσο αγαπάει την κυπριακή παράδοση. ° ° ° 📷 Famous or not we all have a story to tell 📷 Discover the people of Cyprus and use #peopleofcyprus and @people.of.cyprus to see your photos reposted here 📷 Photo by @iliana.kx ° ° ° #peopleofcyprus #people #portraits #portraitoftheday #humanportraits #nicosia #aroundnicosia @aroundnicosia #myamazingcyprus

A post shared by People of Cyprus (@people.of.cyprus) on

Πώς γίνεται η διαλογή; Ποιοί είναι οι people “άξιοι” δημοσίευσης;  
Δεν υπάρχουν «άξιοι» και «ανάξιοι» δημοσίευσης. Όπως λέω και στην περιγραφή της σελίδας «οι άνθρωποι της Κύπρου είναι οι κρυμμένοι ήρωες της καθημερινότητας, οι ιστορίες, τα όνειρα, οι επιθυμίες, η ζωή του νησιού». Άρα όλοι. Ωστόσο, η αλήθεια είναι πως για να δημοσιεύσω μια ιστορία, νιώθω πως πρέπει να έχει κάτι να πει. Δεν υπάρχουν κριτήρια σε αυτό. Συνήθως, φροντίζω να πλησιάζω και να γνωρίζω τους ανθρώπους που φωτογραφίζω και δημοσιεύω ένα κομμάτι της ιστορίας τους. Όλοι όσοι, λοιπόν, αποκαλύπτουν τον απλό, καθημερινό κόσμο τη Κύπρου, χωρίς βιτρίνες και στημένα πλάνα. 

Οι φωτογραφίες είναι δικές σου; 
Οι περισσότερες φωτογραφίες, ας πούμε ένα 70%, είναι δικές μου. Όλα απαθανατίζονται με ένα κινητό τηλέφωνο. Όσο περνούσε όμως ο καιρός, πολύς κόσμος πρόσθετε τον λογαριασμό με ετικέτα σε δικές του φωτογραφίες, τις οποίες αναδημοσιεύω. Τελευταία μάλιστα, συνεργάζομαι με ένα πολύ καλό φίλο δημοσιογράφο, τον Χρήστο Μιχάλαρο, και μαζί συλλέγουμε τις ιστορίες των ανθρώπων της Κύπρου. 

Συνεργάζεσαι με φωτογράφους; 
Όχι, αλλά έχει τύχει να αναδημοσιεύσω φωτογραφίες πολύ καλών φωτογράφων. 

Μπορώ κι εγώ να δω δημοσιευμένη τη φωτογραφία μου; 
Βεβαίως, αν και δεν είναι κάτι που γίνεται με «ραντεβού». Όπως ανέφερα και πιο πάνω, δημοσιεύω φωτογραφίες και ιστορίες μέσα από θεματικές που έχω επιλέξει ή αφού έχω γνωρίσει έναν άνθρωπο και με έχει εμπνεύσει η ιστορία του. Έχει τύχει να πάω κάπου συστημένη για να συλλέξω μια ιστορία και πίστεψέ με το έχω μετανιώσει. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Η Έρρικα Πολυβίου γεννηθείσα το 1937 κι ο Λαμπρής Πολυβίου γεννηθείς το 1935. Ζουν όλη τους τη ζωή στο χωριό Λινού. Παντρεύτηκαν από προξένια και τελικά κατέληξαν να αγαπηθούν όσο τίποτα άλλο στον κόσμο. Τώρα που ο παππούς αντιμετωπίζει κάποια προβλήματα υγείας, τα λόγια της γιαγιάς είναι «Εισσιεν με πολλά καλά ουλλη μας τη ζωή, εν θα μπορούσα παρά να του το ανταποδώσω, αφού αγαπώ τον, εν ο άντρας μου». ° ° ° 📷 Famous or not we all have a story to tell 📷 Discover the people of Cyprus and use #peopleofcyprus and @people.of.cyprus to see your photos reposted here 📷 Photo by @lambrospolyviou ° ° ° #cyprus #peopleofcyprus #people #portraits #portraitoftheday #humanportraits #nicosia #blackandwhite #blackandwhite_photos #friendsinbnw #myfutureshoot #friendsinperson #instagood #instastories

A post shared by People of Cyprus (@people.of.cyprus) on

Ποιο είναι το δικό σου background;
Έχω σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Αθηνών και έχω κάνει μεταπτυχιακό στη Σύγχρονη Ιστορία με κατεύθυνση την Προφορική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Γενικότερα, μπορώ να πω πως έχω μεγαλώσει σε ένα σπίτι όπου τα πάντα περιτριγυρίζονταν γύρω από τη γλώσσα, το δέσιμο με τον τόπο, τον πολιτισμό και την ιστορία, κάτι για το οποίο φρόντισε η μητέρα μου, φιλόλογος και αρχαιολόγος με πραγματικό πάθος για την επιστήμη της. Έτσι, αναπόφευκτα ρίζωσε μέσα μου η αγάπη για το παρελθόν και τη διατήρηση της μνήμης, της ταυτότητας, του πολιτισμού. Επιπλέον, κάτι που συνέβαλε στην αγάπη  μου για τις ανθρώπινες ιστορίες, ήταν η σχέση που έχει ο πατέρας μου με τον κόσμο. Τον παρακολουθούσα ανέκαθεν να ακούει με προσοχή την προσωπική ιστορία κάποιου και ακολούθως να την προσμετρά ψηφίδα-ψηφίδα για να συμπεριφερθεί ανάλογα. Δεν είχε σημασία ποιον είχε απέναντί του, ομογενή ή μη. Για εκείνον είναι όλοι άνθρωποι ενός τόπου και η ιστορία τους έχει σημασία και βαρύτητα.

Υπάρχουν θέματα που προσωπικά σε ενδιαφέρουν περισσότερο; 
Ως ιστορικός έχω μία έλξη προς το παρελθόν. Η αλήθεια είναι πως με ελκύουν περισσότερο τα ιστορικά θέματα, όπως για παράδειγμα η περίοδος της ΕΟΚΑ, οι διακοινοτικές ταραχές, η τουρκική εισβολή αλλά και οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί νοσταλγικό: ένα επάγγελμα που τείνει να χαθεί, ένας άνθρωπος που βίωσε αλλαγές -τεχνολογικές και κοινωνικές. Ωστόσο, με εμπνέουν ιδιαίτερα και οι ιστορίες νέων που βγαίνουν από το κουτί. Που τολμούν, που ονειρεύονται, που δίνουν μεγαλύτερη σημασία στο είναι παρά στο φαίνεσθαι. 

Famous or Not, όλοι έχουμε μια ιστορία να διηγηθούμε. Ποια είναι η δική σου; Ποια είναι η ιστορία για την οποία θα ήθελες να σε θυμόμαστε; 
Δεν ξέρω αν έχω τη φιλοδοξία να θέλω να με θυμούνται για κάτι. Σίγουρα όμως θα ήθελα να συμβάλλω στο να αγαπήσει ο κόσμος την ιστορία και να γίνουμε κομματάκι πιο ανθρώπινοι. Πιστεύω πως η δημοσίευση προσωπικών ιστοριών μάς ανοίγει λίγο περισσότερο τα μάτια κάθε φορά και κερδίζουμε ένα ποσοστό ενσυναίσθησης. Είναι πολύ σημαντικό να μαθαίνουμε να μην προσπερνάμε τους ανθρώπους, να ακούμε ειλικρινά, να μην κρίνουμε ό,τι κοιτάμε, να αποδεχόμαστε, να συμφιλιωνόμαστε, να αγαπάμε. Αν οι δημοσιεύσεις αυτές ωθήσουν κάποιο άτομο τη νύχτα να σκεφτεί πως τον έχει εμπνεύσει η ιστορία που διάβασε ή πως άλλαξε άποψη για κάτι, τότε μου αρκεί. 

Ποια είναι η ανταπόκριση στον λογαριασμό μέχρι στιγμής; 
Είναι αρκετά μεγάλη, κάτι το οποίο δεν περίμενα. Όταν ξεκίνησα να συλλέγω της ιστορίες σε ένα λογαριασμό δεν πίστευα πως ο κόσμος θα σταματούσε για λίγο το «σκρολάρισμα» για να διαβάσει κάτι πάνω από τρεις γραμμές. Πλέον, ο καταιγισμός πληροφοριών που δεχόμαστε από παντού επιβάλλει μικρά κείμενα χωρίς πολλά πολλά. Για εμένα αυτό είναι η δολοφονία της δημοσιογραφίας και της κειμενογράφησης. Δεν μπορείς να γράφεις τρεις γραμμές θυσιάζοντας την τέχνη του λόγου, μόνο και μόνο επειδή θα βαρεθεί ο αναγνώστης να διαβάσει κάτι μεγαλύτερο και έτσι θα πέσουν τα αναλύτικς. Αν και «φοβήθηκα» πως κανείς δεν θα διαβάσει τα κείμενα, με εξέπληξε ευχάριστα η απροσδόκητη αγάπη του κόσμου. Πλέον, το βλέπω και το αντιλαμβάνομαι όταν λαμβάνω μηνύματα είτε για να μου πουν απλά να συνεχίσω τη δουλειά που κάνω, είτε για να μου ανοίξουν το σπίτι τους για να συλλέξω τη δική τους προσωπική ιστορία. 

Πώς θα ήθελες να εξελιχθεί αυτή η όμορφη ιδέα; 
Υπάρχουν πολλά σχέδια, αλλά δεν θα ήθελα να βιαστώ. Προς το παρόν, θα αρκεστώ στο να σας πω πως κάτι ετοιμάζουμε με τον Χρήστο, το οποίο θα ανακοινώσουμε σε πολύ λίγο διάστημα.
 

Loader